Nummer 106


Censuur | april - mei 2005


Tsunami en afval (Jef Turf)<< Nummer 106

Het is een boeiende bezigheid na te gaan hoe in onze Vlaamse media de selectie wordt gemaakt van wat de lezer/kijker mag weten en wat verborgen moet blijven.
Het publiek volgt stellig met grote belangstelling de dagelijkse TV-beelden van een gehandicapte grijsaard die poogt enkele (onverstaanbare) klanken uit te stoten. Een dergelijke oefening wordt door de redacties uit het enorme nieuwsaanbod geplukt. Meer nog, een medewerker mag ter plaatse deze gebeurtenis verslaan.

Aangezien men niet al het wereldnieuws kan brengen, zijn er ook berichten die verticaal geklasseerd worden. Eén van die berichten heeft betrekking op een ongehoord feit: bewoners van de Somalische kust die de tsunami overleefd hebben, worden nu geteisterd door aangespoelde en kapotte containers die radioactief en chemisch afval bevatten. Diarree, darmbloedingen, mondbloedingen, ademhalingsproblemen en andere symptomen van de stralingsziekte worden opgemerkt bij de kustbewoners, tot tien kilometer het binnenland in.

Het bericht werd gebracht door De Morgen, hernomen door een paar kranten en weekbladen, niet door de TV-zenders, zonder enige reactie te veroorzaken bij onze beleidsmensen, noch bij onze specialisten. Een fait divers zoals er zich dagelijks honderden voordoen...

De enigen die zich deze zaak schijnen aan te trekken, zijn de plaatselijke vertegenwoordigers van het VN-milieuprogramma UNEP. Volgens de woordvoerders Nutall en Toepfer werden sedert het begin van de jaren negentig en tot zeer recent duizenden verschepingen verricht van nucleair en chemisch afval van Europese oorsprong door Zwitserse en Italiaanse transportondernemingen. De containers zouden industriële afvalstoffen bevatten zoals uranium, lood , kwik en cadmium.

Het illegaal dumpen voor de Somalische kust zou een flinke besparing betekenen voor Europese ondernemingen: de prijs zou 2,5$ bedragen per ton afval. Dumping met de vereiste verwerking in Europa zou 250$ per ton kosten.

Voor het ogenblik ontbreken afdoende gegevens omtrent de inhoud van de kapotte containers. Het enige wat men met zekerheid weet, is dat de mensen die met de inhoud ervan in aanraking komen, doodziek worden.

Men zou dus verwachten dat onmiddellijk een onderzoek wordt ingesteld en een hulpprogramma wordt opgestart. De (voorlopige) Somalische regering en het Somalisch parlement hebben de VN verzocht de zaak te onderzoeken en hulp te verlenen bij het schoonmaken. Indien het werkelijk gaat om radioactief afval, beschikt de VN zelf over zeer competente mensen binnen de IAEA (International Atomic Energy Agency), de organisatie is belast met de controle inzake de proliferatie van kernwapens en moet eveneens wereldwijd de inventaris van het radioactief materiaal bijhouden. Er bestaat geen twijfel omtrent de bevoegdheid van het IAEA om uit te zoeken vanuit welke Europese landen radioactieve afvalstoffen verdwenen zijn richting Somalië.

Maar... tot hiertoe is vanuit deze hoek niets vernomen. Wellicht hebben zij het te druk met de controles op de mogelijke Iraanse plannen inzake kernenergie waarover onze media dan weer erg uitvoerig berichten. (Iran bouwt een verrijkingsfabriek voor uranium, naar eigen zeggen voor vreedzame doeleinden, maar de V.S. en Europa hebben daar hun twijfels over). Bovendien organiseerde het IAEA van 16 tot 18 maart in Londen een conferentie over de veiligheid inzake kernenergie, maar Somalië komt niet voor op de aganda!

In ons land is er sedert enkele jaren een debat gaande, geïnspireerd door de mensen van het SCK te Mol, over kernenergie en ethiek. Wellicht is het moment gekomen om van de theorie over te stappen naar de praktijk, en initiatieven te nemen om het Somalisch probleem te helpen oplossen.

Om te besluiten zoals ik dit artikel begon: onze media maken een selectie. Zij beslissen waarover de lezer/kijker mag ingelicht worden, en waarover niet. Dat een firma 247,50$ kan besparen per ton vuiligheid die dan toch maar bij zwarte Somaliërs terecht komt, dat al vijftien jaar ziekmakende afval wordt gedumpt in de kustwateren van Somalië, wordt best niet vermeld. Dank zij het financieel voordeel kunnen zelfs die firma's, zo nodig, hun menslievendheid tonen door een milde bijdrage te schenken aan de TV-campagne voor de slachtoffers van de tsunami!