Nummer 112


Manifest in de Warande | december 2005


Alle clichés nog maar eens bevestigd... (Christian Dutoit)<< Nummer 112

Het is voorbarig om nu al het "Manifest voor een zelfstandig Vlaanderen in Europa" met een fijn kammetje te ontrafelen, dat houden we tegoed voor de volgende nummers van Meervoud. Toch al een aantal premature bemerkingen over dit merkwaardige initiatief. Reacties van onze lezers zijn uiteraard meer dan welkom.

De timing voor het 'uitlekken' en daarna publiceren van het Manifest van de 'denktank' In de Warande was natuurlijk niet zó toevallig, wat men ook moge beweren: aan de vooravond van het lang aangekondigde en zorgvuldig voorbereide 'economisch congres' van het Vlaams Belang kwam dat toch maar lekker mooi uit. (Over dit congres: zie elders in dit blad de bijdrage van Miel Dullaert). De reacties waren velerlei: schrikreacties bij franstaligen, meer dan gewone aandacht in de regeringspers (De Standaard op kop, maar ook Het Laatste Nieuws), een licht denigrerende ondertoon bij de andere regeringskrant De Morgen die zich meer stoort aan 'het geflirt met het VB van een deel van de denktank' dan aan inhoudelijke aspecten... allemaal perfect voorspelbaar dus. Over dat 'geflirt" willen we het hier niet hebben: het is niet meer dan logisch dat zo ongeveer grootste Vlaamse partij ook haar tentakels heeft in de economische wereld, en het is niet meer dan normaal dat het vooral 'gepensioneerden' zijn uit die wereld die hun naam verbinden aan een dergelijk manifest. Dat is altijd zo geweest: de economische wereld bepaalt eerst hoe de politiek er moet uitzien maar heeft er geen belang bij teveel in het licht van de schijnwerpers te treden. Dat laten ze liefst aan anderen over. Daar dienen regeringskranten voor en een heel netwerk van contacten.

Dit 'Manifest' is zeker de nodige aandacht waard, wat De Morgen ook moge beweren. Maar mijn eerste indruk is dat het toch wel heel erg clichébevestigend werkt: de denkgroep heeft er tien jaar over gedaan om te constateren dat Wallonië bloedrood en etatistisch is en Vlaanderen donkerblauw - nèt niet donker genoeg. Dat wisten we al. Origineel is het dus niet. Een paar mensen uit de omgeving van Meervoud die gepolst werden om het Manifest mee te ondertekenen hebben dit uiteindelijk niet gedaan (het gaat over Jef Turf en Ludo Abicht, het heeft geen zin om daar geheimzinnig over te doen) om de simpele reden dat er een duidelijke keuze gemaakt wordt voor een neoliberaal Vlaanderen in een neoliberaal Europa. En of je het nu graag hebt of niet: daar gaan wij niet voor. Als er iets is dat wij niet willen zijn, dat is het de excuustruus van links in de Vlaamse beweging. Buiten Meervoud is er weinig linkse beweging in die Vlaamse beweging, en er wordt graag naar ons verwezen om te bewijzen dat die 'beweging' een huis met veel kamers is, maar ons kamertje is beslist niet het salon en dat beseffen we maar al te goed. Wij gaan niet zover als VB-watcher Tom Cochez van De Morgen, die het heeft over "gebrek aan intellectuele eerlijkheid" en verder stelt dat dit manifest "voor democratische Vlaams-nationalisten veeleer een last dan een godsgeschenk is" (sinds wanneer heeft deze paarse krant aandacht voor democratische, laat staan linkse Vlaams-nationalisten? Dat is pas nieuw.) In plaats van inhoudelijk in te gaan op het Manifest valt men dan voor de zoveelste keer terug op de theorie van het Grote Complot met verwijzingen naar de rechtse internationale en allerlei feestjes in Oostenrijk, alsof dat de kern van de zaak is. Maar dat is het niet. De kern is dat de Vlaamse beweging anno 2005 een getroffen is door een hardnekkig neoliberaal virus, waarbij niet de Vlaamse soevereiniteit maar het wilde kapitalisme tot dogma verheven wordt. Je merkt dit niet enkel in de chique clubs zoals De Warande, maar ook elders. Lees maar eens het VVB-blad Doorbraak, een blad dat min of meer zou moeten doorgaan voor het gedachtegoed van een 'pluralistische' drukkingsgroep, maar in de praktijk een 'godsvrede' toepast die bijzonder goed uitkomt voor de mainstream van het oerconservatieve denken, niet eens enkel op economisch vlak.

Een 'zelfstandig' Vlaanderen in een ondemocratisch Europa? Laat deze kelk aan ons voorbijgaan. Wij willen een soeverein Vlaanderen, socialer en democratischer dus, met hefbomen op het nationale vlak en dus niet in deze EU of in een globaliserende economie. En dan hebben we het nog niet eens over dat eeuwige ballonnetje van Frans Crols om een DC-statuut toe te kennen aan Brussel.

Dit is het eeuwige probleem in bepaalde kringen van de Vlaamse beweging: men gaat plat liggen voor een aantal captains of industry en krijgt een aanval van nederige eerbied voor economen die een lepeltje mosterd halen bij neoconservatieve think-tanks in de Verenigde Staten, met het verstand op nul en de blik op oneindig. In het toekomstvisioen van deze 'Vlaamsgezinden' die graag de 'hardwerkende Vlaming' uitspelen tegenover de 'luie Waal' zullen die hardwerkende Vlamingen nog véél harder moeten werken en nog véél minder te zeggen hebben dan onder het Belgisch juk. Deze 'Vlaamsvoelende' liberalen zullen nog maar eens goedkope buitenlandse arbeidskrachten aantrekken of gaan delokaliseren naar goedkope-loonlanden, en als daar verzet tegen komt zullen die malcontenten in een extreem-rechts vangnet opgevangen worden, want die opvang is ook al voorzien. In die zin - en misschien is dat wat voorbarig, dat geef ik toe - werkt dit Manifest vooral clichébevestigend, en is daarom niet de ideale basis om een toekomstvisie uit te werken op een ècht vrij Vlaanderen. Maar het debat is zeker niet gesloten.