Nummer 120


Interview | oktober 2006


Wim Schamp: "Ik kom goed overeen met mensen met moeilijke karakters" (Christian Dutoit)<< Nummer 120

Postelectorale depressies of postelectorale euforie, het zijn twee fenomenen waar politiek reclamemaker Wim Schamp met enige deskundigheid kan op terugblikken. Al meer dan twintig jaar verzorgt hij campagnes van politici van alle kleuren en gezindheden, en recent is hij ook adviseur van de RTBf geworden voor 'Vlaamse aangelegenheden'. Van campagnes als 'Vlaanderen Onafhankelijk' tot hand- en spandiensten aan buitenbeentjes in de Vlaamse politiek: Wim Schamp is nooit veraf. Een gezellige babbel in de buurt van de slachthuizen van Anderlecht.

- U bent beroemd geworden met de campagne van Annemie Neyts - "Annemie Brusselt" in 1985 en nu recentelijk met Werner Daem. Dat is een heel parcours.

Wim Schamp: Inderdaad, Annemie Neyts in 1985. Maar tegelijkertijd heb ik de allereerste campagne van Frank Vandenbroucke gedaan. Dat was de campagne 'Franky goes to Brussels'. En... 'Annemie Brusselt'. Het ene had niets te maken met het andere, maar dat was de periode toen 'Franky goes to Hollywood' op zijn toppunt stond. En twee maanden na de verkiezingen kwam hij toch maar naar Brussel. Ik had Frank Vandenbroucke toen vijf jaar niet meer gezien.

- Intussen heb je ook campagnes gevoerd voor Jean-Marie Dedecker en Werner Daem, mensen die nu min of meer in moeilijke papieren zitten.

Wim Schamp: Ik kom wel goed overeen met mensen met moeilijke karakters. Het zal waarschijnlijk ook een beetje aan mij liggen. Ik ben altijd iemand geweest die graag uitdagingen aangaat. Ik constateer dat ik altijd bij mensen terechtkom die ofwel willen beginnen, mensen die in moeilijke papieren zitten of mensen die een andere weg willen bewandelen, meestal een niet politiek-correcte weg. Kijk naar Hendrik Bogaert (CD&V, nvdr), volstrekt onbekend in 1999.

- Hendrik Bogaert van de sigarenfabriek in Jabbeke?

Wim Schamp: Inderdaad, hij stond op een niet-verkiesbare plaats. Vanuit het totale niets werd hij bekend via het concept Straffe Hendrik, een gigantisch succes. Dit succes gaat verder.

- En de brouwerij heeft er mee van geprofiteerd...

Wim Schamp: Inderdaad, enfin, ik weet niet van enig teken van protest. Ik ben heel blij dat ik al die beginners geholpen heb, ik neem graag die handschoen op. Neem nu ook die Wouter Van Bellingen, de eerste zwarte schepen in Vlaanderen. Ik ben daar enorm trots op. Ik ga die ook volgen. En dan heb je ook mensen die het een beetje moeilijk hebben. Ik geef het voorbeeld: Werner Daem. Hij neemt zelf de beslissing...

- Hij werd al lang gepest binnen zijn partij...

Wim Schamp: Dat weet ik. Hij had in interviews al afgegeven op Frank Vandenbroucke en de SP.a'top en Pascal Smet. Hij neemt dus de beslissing om met een autonome lijst op te komen, eentalig Vlaams, SP.a-Spirit, en één kleur. Niet eens een Vlaams kartel. Dat was zijn beslissing. Dit is natuurlijk moeilijk, maar zo'n uitdagingen neem ik dan wel graag aan. Eric Schamp in Overijse is een ander voorbeeld, maar het is niet gelukt. Maar tot vandaag blijf ik achter zijn concept in Overijse staan. Dat zijn de dwarsliggers, genre Dedecker.

- Toch wel merkwaardig, je werkt voor het project 'Vlaanderen onafhankelijk' en dan ga je scheep met een figuur als Schamp in Overijse.

Wim Schamp: Kijk, de Vlamingen moeten maar eens goed gaan nadenken over wat ze willen. Om te beginnen heeft niemand het monopolie over de juiste methode. Wie denkt dat er maar een methode is om Vlaanderen vooruit te helpen, die heeft voor mij al gedaan. Ik heb recentelijk twee campagnes gedaan die volstrekt gelijkmatig lagen. Dat was de campagne van 'OPEN', samen met Luk Vanbiesen. (VLD, nvdr) in Kraainem...

- En Mark Platel...

Wim Schamp: Wat zich electoraal tot een succes heeft ontpopt, want de Vlamingen gingen daar naar meer dan 23%, maar het feit dat alle Franstalige lijsten aaneenklikten betekende dat men net niet 25% haalde. Maar het concept was: we gaan die lijst opengooien naar anderstaligen, in de eerste plaats naar Franstaligen. Wat in Kraainem de juiste keuze was voor de correcte Vlamingen, dat bleek in Overijse niet het geval te zijn. Wat is er in Overijse gebeurd? In Overijse neemt Eric Schamp, naamgenoot maar geen familie, het initiatief om te zeggen: wij nemen een gelijkaardig initiatief. Wij maken een lijst van christendemocraten, ex-CD&V, wij nemen de meerderheid van de VLD die zich in 'Blauw' hebben verenigd, en we nemen het vroegere UNION erbij. Met een duidelijke campagne, plechtig ondertekend: het vroegere UNION erkent formeel het Vlaams karakter van Overijse. Wij gaan dat niet meer betwisten.

- Er is toch een groot verschil: Kraainem is een faciliteitengemeente, Overijse niet. Het verwachtingspatroon van de franstaligen ligt dus anders.

Wim Schamp: Ik constateer dat in de rand de wet moet toegepast worden. En ik ben daar heel radicaal in. De wet, en niets anders dan de wet. Geef desnoods nog twee gemeenten in ruil aan Wallonië. In de rand zit je met franstaligen. Ik constateer dat de Vlaamse meerderheid in de rand leeft bij gratie van de aanwezigheid van de Franstaligen., waar men met rooie bouletten, met vuurballen blijft op schieten. Maar ja, waar ik in Kraainem aan de goeie kant stond voor een bepaald soort Vlamingen, stond ik in Overijse aan de slechte kant.

- Dat vind ik persoonlijk ook wel...

Wim Schamp: Toch ben ik er vast van overtuigd dat dit de enige manier is om verder te werken. En in Overijse is daar een zeer, zeer correcte poging toe ondernomen. Als je er de Franstaligen kunt toe brengen hun stellingen, het rattachisme naar Brussel toe, of het ontkennen van het Vlaams karakter van de Vlaamse randgemeenten, te laten opgeven, en je kunt een groot rassemblement zoals de franstaligen dat noemen, te weeg brengen... tja, dat was het opzet van de lijst in Overijse. Trouwens: het bewijs daarvan is geleverd. Er is een monsterlijk pamflet verdeeld over Eric Schamp - anoniem, ik weet niet wie daar verantwoordelijk voor is - waarbij Schamp met pek en veren werd besmeurd. Er stond letterlijk in: hij wil ons verkopen aan de franstaligen. En: ik wil van Overijse de twintigste Brusselse gemeente maken. Of nog: ik heb mijn vrouw en mijn kinderen laten zitten. Ik woon samen met een franskiljonse, terwijl dat madammeke van Kortenberg is, maar goed. Dat is typisch voor een bepaald soort Vlamingen. Dat haat ik, als men mensen persoonlijk gaat aanvallen, mensen die een nieuw project willen uitbouwen. Dan draait mijn maag om. En dat sterkt mijn mening dat een bepaald soort Vlamingen in de rand leeft bij gratie van Franstalige extremisten. De twee houden mekaar in stand. Zoals mijn vriend Dedecker het zou zeggen: het Vlaams Belang is de levensverzekering van de socialisten of paars of wat dan ook.

- Uw vriend Dedecker? Zelfs Van Quickenborne is niet meer zijn vriend...

Wim Schamp: Ja, maar zo ben ik dus ook: het is zoals in een huwelijk, in goede en in kwade dagen. Ik heb Dedecker tien jaar geleden leren kennen, ik heb met hem een aantal campagnes gevoerd, onder meer tegen de verschrikkelijke Durant-superboetes. Een prachtige campagne, met het zogenaamde bloot gat waarin een euro werd ingestoken. Dit werd afgekraakt, omdat Verhofstadt zei: die campagne moét ingetrokken worden, en de hele politiek correcte pers is daar ingevlogen om Dedecker te verketteren. Ik blijf vandaag 200% achter die campagne staan. Ook al heb ik nu bij de gemeenteraadsverkiezingen in Oostende niét voor Dedecker gewerkt. Maar ik ben heel trouw. Zeer loyaal aan de mensen die met mij werken. Ik ga nooit voor iemand werken van wie ik denk: daar sta ik niet achter.

- Maar je werkte wel tegelijk voor Annemie Neyts, Frank Vandenbroucke, Michiel Vandenbussche...

Wim Schamp: Zoals de politici en het politieke denken in dit land evolueren, dat moet je mee evalueren. Na tien of twintig jaar moet je dat evalueren, die persoon is soms niet meer dezelfde. En ik werk alleen voor mensen die het mij komen vragen. Ik heb nooit in mijn leven gesolliciteerd. Dat is niet een kwestie van pretentie of arrogantie, en sommige mensen die het mij kwamen vragen heb ik gewoon gezegd: neen, dat doe ik niet, daar heb ik geen goesting voor, of ik geloof niet in het product. Ik ga niet werken voor losing products.

- Blijkbaar wel in Overijse?

Wim Schamp: Achteraf... wij hebben daar een historische kans gemist om een nieuw model te creëren. De oplossing in de rand ligt erin dat je er de franstaligen - liefst en bloc - kunt toe brengen zich uitdrukkelijk, formeel en voor altijd, wat in Overijse is gebeurd, te laten scharen achter het Vlaams karakter van de gemeente. Zij mogen niet langer als tweederangsburgers beschouwd worden, wat niet betekent dat je daar ook faciliteiten moet invoeren.

- Wat is in godsnaam het probleem van de franstaligen in Overijse? Zij hebben geen culturele verenigingen, geen sociaal weefsel, ze wonen in chique slaapwijken, ...

Wim Schamp: Kijk, de lijst Branckaer, waarvoor ik totaal geen sympathie heb zolang ik niets meer weet over die smerige campagne en dat pamflet dat daar verspreid is, overleeft enkel dankzij de Franstaligen, want anders hebben zij geen bestaansrecht meer. Eric Schamp heeft de slag verloren. Maar of dat een verloren oorlog is, dat weet ik niet.

- Hij heeft bij de vorige verkiezingen ook al een slag verloren en is zelfs uit zijn eigen partij, de CD&V, gezet.

Wim Schamp: Ik ga je nog iets zeggen. Ik ga even naar Brussel. Er is in Vlaanderen een partij die de grote Vlaamsgevoeligheid propageert. Ik heb al drie campagnes gevoerd voor Brigitte Grouwels, waarvan ik de dapperheid bijzonder apprecieer, tot in het amicale toe, omdat ik me daar volledig kan in herkennen. Maar dan vind ik het onbegrijpelijk dat dezelfde partij van Brigitte Grouwels , die een zekere radicaliteit uitstraalt in Vlaanderen en zelfs in Brussel, in Jette via Brigitte Depauw, parlementslid bovendien, al het radicalisme vergeet en heel veilig gaat schuilen onder de paraplu van het CDh. Zo kan ik het eerlijk gezegd ook. Zij heeft dan een vijfhonderdtal stemmen, en Daem die de moed had met een Vlaamse lijst op te komen en een kleine negenhonderd stemmen haalt de duimen moet leggen. Zij wordt dus Vlaams schepen dank zij een Franstalige lijst. Als ik dan CD&V zou zijn of Brigitte Grouwels, dan zeg ik: Brigitte Depauw, abdiceer dit, ik wil een signaal geven, uit respect voor een Vlaamse lijst wordt Daem schepen. Maar dan merk je dat de macht en de postjes belangrijker zijn dan de Vlaamse reflex. Dat Daem nu overstapt naar de PS, dat wist ik niet.

- Hermanus van de PS was bij mijn weten nooit zijn beste vriend...

Wim Schamp: Ik neem daar acte van. Maar Daem maakt een correcte analyse en komt tot het volgende: wat mij bijzonder zorgen baart, en dat is vooral aan Franstalige kant het geval, dat is die ethno-communautaristische stem. Dat is zeer ernstig. Ik haat trouwens de verdeling tussen de zogenaamde autochtonen en de zogenaamde allochtonen. Geen kat die dat verstaat, dit is Wetstratees. Allochtonen die stemmen voor hun gemeenschap, nog net niet gedicteerd vanuit de moskee, en laat ons een kat een kat noemen, in Brussel zijn dat Marokkanen, ... dit kan dus niet. Herdenk het systeem compleet. De fictie van Brussel is voor 90% Franstalig en voor 10% Nederlandstalig, dat is dikke zever. Het Frans is de tweede taal in Brussel.

- Iets helemaal anders. Is er iemand waarvan je na al die jaren achteraf zegt: ik had er beter niet voor gewerkt. Of is dat een te delicate vraag?

Wim Schamp: Neen, dat is helemaal geen delicate vraag. Ik moet alleen eventjes nadenken. Eigenlijk niet, men komt het mij vragen en ik wik het toch altijd een beetje af. Ook als men verliest probeer ik na de uitslag de mensen te adviseren. Ik heb nu 22 campagnes gedaan over heel Vlaanderen. Er zijn er drie waarvan de uitslag ronduit slecht was. Het zijn met die mensen waarmee ik sinds 8 oktober aan het praten ben. Niet met de rest, want die hebben gewonnen.

- Je laat ze dus niet vallen...

Wim Schamp: Totaal niet.

- Zou je nog een campagne voor Grouwels willen doen?

Wim Schamp: Waarom niet? Ik heb drie campagnes voor haar gedaan.

- Die met die bokshandschoenen was er één van.

Wim Schamp: Natuurlijk. De idee was: ik maak een vuist met de bokshandschoen, voor de rechten van de Vlamingen in Brussel, maar ik maak ook een vuist voor law and order. Toen we die campagne lanceerden op 20 m2 borden zei men: wat steekt die nu uit? Het kwam breed in de pers, het was niet zo lang na de bokshandschoenencampagne van Dewinter, een jaar of zeven-acht later. Ik herinner me dat Frank Theeuwissen, een man die ik bijzonder waardeer, mij bezwoer: Wim, dit wordt een catastrofe,want ik heb een onderzoek laten doen door mijn studenten en daaruit blijkt dat dit allemaal stemmen zijn voor het Vlaams Blok. Maar na de verkiezingen bleek dat Grouwels een record-aantal voorkeurstemmen had. Ik heb Frank daarover later niet meer gehoord. Tenzij in een gastcollege dat ik bij hem mocht geven, waarbij ik hem fijntjes herinnerde aan die anekdote. Hij nam het sportief op.

- Stel dat morgen het Vlaams Belang vraagt om een campagne te organiseren. Zou je het dan doen? Je houdt niet van politieke correctheid, je doet het voor Dedecker, ook voor het Vlaams Belang?

Wim Schamp (wordt even onderbroken door een meer dan bevallige dame in het schenkhuis en bevestigt dat hij een zwak heeft voor mooie vrouwen, ook al is hij al 22 jaar getrouwd): Ik ga daar onrechtstreeks op antwoorden. Ik ben een absoluut tegenstander van het cordon sanitair. Van welk cordon dan ook. Een cordon tegen een partij kan niet. Dat is niet democratisch. Als een meerderheid beslist: we gaan met die mannen niet samen, we doen iets anders, dat is dan wel democratisch. Maar ik ben bijvoorbeeld ook tegen een cordon tegen de Partij van de Arbeid. Dat stelt zich als ik mij niet vergis in het district Hoboken. Tot vandaag hebben zij Pol Pot niet afgezworen, en Mao is ook voor 70% goed, hoewel dat massamoordenaars geweest zijn van het niveau van Hitler, maar als men deelneemt aan verkiezingen en de kiezers stemmen daarvoor, dan mag je geen cordon gaan leggen. Ik ben dus zowel tegen een cordon tegen het VB als een cordon tegen de PVDA. Punt aan de lijn. Maak daarmee een coalitie. Niet om ze belachelijk te maken, we zullen wel zien waar we uitkomen. Kijk, ga scheep met het VB en als het goed blijkt te zijn, dan weten we dat het een partij als de andere is geworden. Dan is meteen het probleem van het Vlaams Belang als fascistische partij opgelost. Ofwel maken de jongens het heel bont, en proberen een stuk van het 70-puntenprogramma van Dewinter uit te voeren, en dan worden ze bij de volgende verkiezingen grandioos afgeslacht.

- Maar nu even concreet. Als Anke Vandermeersch je vraagt om een campagne op haar lijf te schrijven, zou je dat dan afslaan?

Wim Schamp: Ja. Want er is ook nog een cordon rond het cordon. Geen enkele ondernemer of reclame-ondernemer in mijn geval dan kan dit doen. Als je reclame maakt voor een politieke partij, dan ben je zelf politicus. Je beïnvloedt mee de richting waarin ze gaan. Als ik morgen beslis om voor het Vlaams Belang campagnes te voeren, dan heb ik geen enkele klant meer. Dan moet het Vlaams Belang mij een levensverzekering geven. Los van het feit of ik goesting zou hebben om dat te doen. Ik ben iemand die fundamenteel anti-racistisch ben. Zolang de dubbelzinnigheid van het Vlaams Belang over de correcte integratie niet opgeheven is, doe ik dat niet.

Om dezelfde reden ga ik ook niet werken voor Groen of crypto-communisten. Dat brengt mij dus altijd in een scala van SP.a tot Dedecker. Tot vandaag blijft het Vlaams Belang in een dubbelzinnigheid. Vroeger was het eenduidig. Anke Vandermeersch is zeer rabiaat als het over andersgekleurden gaat. Ze zit in een cocon waar ze niet meer uit kan. Maar een frisse tiep zoals een Jürgen Verstrepen bijvoorbeeld, dat is iemand waarvoor ik perfect een campagne zou kunnen voor doen. Allez, als hij op een onafhankelijke lijst zou staan.

Want Jürgen Verstrepen is geen Vlaams Belanger,...

- OK, zou je een campagne willen begeleiden van Johan Demol die niet onder het logo 'Vlaams Belang' opkomt?

Wim Schamp: Absoluut. Maar niet als onderzeeër dan. Als Dedecker morgen een nieuwe partij sticht, en Demol komt daarbij, en hun programma zweert alle slechte punten van het Vlaams Belang af, ja, absoluut.

- Is er niet zoiets als een cordon tegen Wim Schamp vanuit de politiek correcte pers?

Wim Schamp: Ja, en dat is zeer onrustwekkend. De evolutie bij de media is op dat vlak zeer bedenkelijk. In de geschreven pers en ook op TV zijn het altijd dezelfden die uitgenodigd worden. Ons kent ons. Als het nu BV's zijn of aspirant-ministers of aspirant-burgemeesters of schepenen, men stoot tegen de macht aan. In Frankrijk is dat al heel lang het geval. In Vlaanderen is dat bij deze gemeenteraadsverkiezingen op een nooit geziene schaal gebeurd. Wat mij betreft ben ik heel fier op de zwarte Sint-Niklaase schepen, bovendien van linkse signatuur, Spirit nog wel, maar dat komt enkel in Het Laatste Nieuws. Het wordt niet opgenomen in de politiek-correcte pers, De Standaard en De Morgen dus. Misschien zie ik spoken, maar ik vraag me toch af of het te maken heeft met het feit dat ik daar voor een stuk achter zit. Er is dus ook in de pers een cordon tegen mensen die niets te maken hebben met het VB. Sommigen wensen mij wel te associëren met het Vlaams Belang. Het zou mij maar eens overkomen dat ik op de zeedijk van Zeebrugge, waar Filip Dewinter regelmatig vakantie neemt, en waar ik een appartementje heb, regelmatig een pintje met die man zou drinken. Men ziet mij en dat komt natuurlijk in koeien van letters op een voorpagina.

- En Tom Cochez ligt achter de hoek...

Wim Schamp: Welja, je hebt daar niet eens een microfoontje voor nodig. Daar kan ik niet tegen. Maar ook de dubbelzinnigheid van de CD&V in Brussel, daar kan ik niet tegen.

- Een laatste vraag, wat vind je van de Vlaamse beweging?

Wim Schamp: Ik ben een zeer overtuigde Vlaming wat mij niet belet zeer goed overeen te komen met anderstaligen of allochtonen, ik maak geen onderscheid tussen mensen. Ik ben 100% independentist. Maar ik bekijk dat wel door totaal andere ogen dan de traditionele Vlaamse beweging. Ik zeg: beste vrienden, let op voor het eigen gelijk. Let op voor het groupusculaire, waarbij ge u opsluit in het eigen gelijk. Daarmee haal je minder binnen dan wat de traditionele partijen binnenhalen. Ik denk vaak aan de situatie van dertig jaar geleden, toen de linkse groupuscules oorlog voerden tegen mekaar. De vijand van Amada, de maoïsten, de huidige PVDA, dat waren de trotskisten, en niet het kapitalisme. En vice versa overigens. Ik ben voor een Vlaanderen waarmee ik mij aansluit bij het ideeëngoed van Roosens zaliger, Ludo Abicht en Jef Turf. Een Vlaanderen waarbij we ons gaan opsluiten met exclusieven zoals wat Walsch is is valsch of wat zwart is, is zwart, en dan bedoel ik niet de notie van de oorlog, daar ben ik dus echt niet voor. Een volwassen, complexloos, geestig, open en plezierig Vlaanderen, dat zou de politieke vertaling moeten zijn van wat er de facto vandaag al is. Ik zie in tal van Vlaamse vergaderingen complexen van hier tot ginder. Ik begrijp het persoonlijk niet. Als reclamemaker geloof ik niet in 'mannetjes maken'. Ideologieën en duidelijke programma's zijn fundamenteel voor de politiek. Ik maak campagnes vanuit een ideologische en programmatische basis. En op basis daarvan wordt het 'mannetje' gemaakt, niet op basis van 'kijk eens hoe mooi ik ben'. Als ik de benen zie van Freya Vandenbossche, goed gecast en mooi uitvergroot via een foto van Belga, tja, daar geloof ik niet in. Ik geloof in programma's.

- En tot slot, wat vind je dan als vakman van een fenomeen als Meervoud?

Wim Schamp: Ik vind dat Meervoud politiek of ideologisch zijn plaats verdient, maar ik apprecieer het ook dat het blad uitvoerig en grondig gelezen wordt door alle protagonisten uit de Vlaamse beweging.

En verder ook. Stel dat de middelen daar voor zouden bestaan, om daar een magazine van te maken, niet met babes zoals P-Magazine waar ik ooit de stichter en uitgever van ben geweest, of Ché, maar gewoon een goed magazine ervan maken omdat het zo'n lekker 'anders-blad' is. Het lijkt een beetje op de Samizdat-lectuur uit de vroegere Sovjet-Unie, maar dat maakt het heel spannend.

- De Samizdat-schrijfsels werden vooral in het buitenland gesmaakt, niet in de Sovjet-Unie zelf...

Wim Schamp: Ja, maar ze hebben het toch ver gebracht.