Nummer 121


Leefmilieu | november 2006


De waarheid blijft ongepast... (Jef Turf)<< Nummer 121

Op maandag 30 oktober waren de verkozenen des volks blij: zij mochten allen samen naar de cinema! Starring Al Gore met leuke prentjes over de ondergang van de wereld. Al jaren vertellen deskundigen over ons aller vraatzucht die onze aardkloot recht naar de verstikking drijft. De politici keken ongenteresseerd toe. Dat zal nu veranderen, dank zij de prentjes van een Amerikaans ex-president. Misschien zullen ze, na dit prentenboek, het Boek van de Grote Kladderadatch ter hand nemen om te vernemen dat de toestand ei zo na onomkeerbaar is geworden. En vlug de drastische maatregelen nemen om te redden wat er te redden valt...

Op dinsdag l november in het ochtendnieuws: De autoconstructeurs willen properder motoren in hun auto's. De huidige zijn niet erg geschikt wegens Kyoto. Daarom is de vervanging van het bestaande wagenpark een dwingende noodzaak. Kyoto als argument om (CO2-vervuilende) productie van auto's op te drijven! Je moet het kunnen! Febiac kan dat!

Vrijdag 3 november: De Morgen meldt dat de verkoop van nieuwe auto's een absoluut hoogtepunt heeft bereikt in ons land: 470.469 exemplaren, in meerderheid uitgerust met dieselmotoren, de meest vervuilende. Bijna 11 % groei in een jaar, te plaatsen naast de 3% biodiesel ...

Onze beleidsmensen werken aan de kwadratuur van de cirkel: het milieu vrijwaren in een groeimodel steunend op een wegwerpeconomie. Elke maand een nieuw electro-gadget in je strot geduwd. Brievenbussen puilen uit met ganse bossen publiciteit. Parkings van shoppingcentra staan overvol. De regering boft met de stijging van het BNP...

Er bestaat geen coherent plan om de zaken efficiënt aan te pakken, noch op Vlaams, noch op nationaal, noch op Europees noch op wereldvlak. Iedereen moet weten dat zelfs de behoedzame Kyoto-normen niet kunnen gehaald worden met het bestaande maatregeltjes. De reden is simpel: er bestaat geen kwadratuur van de cirkel. Wanneer men blijft zweren bij het globaliserend neoliberaal groeimodel, snelt deze wereld naar zijn ondergang. Het is dit groeimodel dat moet verdwijnen, en plaats maken voor een nieuw model dat berust op de eindigheid van onze middelen, energiebronnen, grondstoffen, water, lucht, landbouwgrond.

Zulk een model bestaat (nog) niet, omdat het een drastische ommekeer van alle economische, politieke en sociale beleidslijnen veronderstelt. Toch kan men al enkele noodzakelijke kenmerken van die toekomstige samenleving aanduiden, met als sleutelwoorden: decentralisatie, solidariteit, herstel, zelfbeschikking, soberheid.

Decentralisatie betekent herinrichting van de samenleving met de wijk als basiscel (onderwijs, administratie, kleinhandel, culturele activiteiten, gezondheidszorg, sport) naar de wijken toe, om overbodige verplaatsingen te vermijden. Dit heeft uiteraard grote implicaties inzake alle aspecten van urbanisme en organisatie van het openbaar leven. Solidariteit betekent dat lasten en voordelen gelijk worden verdeeld, zowel op lokaal als op Vlaams en internationaal vlak. Herstel betekent de productie van duurzame gebruiksvoorwerpen, beperken van wegwerpproducten en meteen van de afvalberg. Zelfbeschikking betekent respect voor de nationale dimensie van de volkeren, voorwaarde tot vreedzaam bestaan. Dus voor Vlaanderen de onafhankelijkheid. Soberheid betekent betekent afschaffing van nutteloze luxe: nutteloos energieverbruik (bewapening, publiciteit, overdreven openbare verlichting, beperking van auto- en vliegtuigverkeer,...)

Zulk een project zal uiteraard enorme economische en sociale gevolgen hebben. Het impliceert het herdenken van al onze maatschappelijke waarden en gewoonten. Onze universiteiten en hogescholen produceren voldoende economisten en sociologen om de gevolgen van zulk een her-denken in te schatten. Dit is voor onze toekomst belangrijker dan het laatste weetje van het nieuwste beursproduct. Het gaat om de manier waarop de mensheid moet overleven.

Kan niet? Onmogelijk? Economisch uitgesloten? Misschien. Dan maar ten ondergaan zoals zovele aanverwante levensvarianten in onze omgeving, met de zegen van Darwin. Of zou het intelligent design er voor iets tussen zitten?