Nummer 122


Latijns-Amerika | december 2006


Mexico: op de rand van een revolutie? (Kevin De Laet)<< Nummer 122

De huidige gebeurtenissen in Mexico vinden slechts met mondjesmaat hun weg naar de Europese media. Nochtans zijn ze wel relevant omdat de linkse beweging in Mexico een heel eigen positie inneemt, namelijk die van de oppositie. Waar deze beweging in andere landen de ene na de andere verkiezingsoverwinning scoort en effectief de macht overneemt, blijft de beweging in Mexico in de oppositie zitten, voornamelijk omwille van verkiezingen met een reukje aan. Het gevolg is dat de beweging nu andere kanalen zoekt om zich te uiten, met name dan het kanaal van de openlijke revolte in de provincie Oaxaca.

Het begon met een staking van leerkrachten die maanden aansleepte en uiteindelijk overwaaide naar andere sectoren. Zoals gebruikelijk heeft deze beweging de media tegen, maar dat kon de groei ervan niet beletten. Parallel daarmee was er de opkomst van de linkse presidentskandidaat Obrador, de uitdager van rechts-liberale kandidaat Calderon.

Obrador verloor de verkiezingen met klein verschil. Meteen kwam er bij de aanhang van Obrador een storm van protest los omdat de verkiezingen niet regelmatig zouden zijn verlopen. De rechtbank deed er enkele maanden over om in de zaak een beslissing te nemen: slechts negen procent van de stemmen werd herteld. Dit ondanks het feit dat er over duizenden kiesbureaus klachten waren. Het gevolg was een van de grootste protestbewegingen ooit in de geschiedenis van het land, met onder meer betogingen van één miljoen Mexicanen.

Dit zorgde in Oaxaca voor een zeer revolutionaire sfeer, waarbij wegen werden geblokkeerd en overheidsgebouwen bezet en barricaden opgeworpen. Obrador kondigde aan dat hij een alternatieve volksregering wilde opzetten. Bij een zeer massale volksvergadering (1,5 miljoen mensen) werd Obrador aangesteld als president van deze alternatieve regering. De situatie in Oaxaca is heel gespannen, zover zelfs dat de hoofdstad van de deelstaat voor toeristen ontoegankelijk is en het parlement moet vergaderen in een hotel. De alternatieve Volksvergadering van Oaxaca, waar een heel gamma aan oppositiebewegingen aan meedoet, heeft het bestuur in de praktijk in handen, zelfs de officiële politiemacht werd vervangen door een zelfgeorganiseerde ordedienst. Officieel houdt Obrador echter afstand van de revolutionaire situatie in Oaxaca en stelt hij zich tegenover de media gematigder op.

De reactie van uittredend president Fox, pro-VS, is bijzonder repressief van aard. Leger en politie werden ingezet tegen de opstandige provincie, zodat er kan gesproken worden over een bijna-burgeroorlog. Recent werd overigens een Indymedia-journalist uit de VS door de politie dood geschoten. De beweging in Oaxaca draaide in de eerste plaats om looneisen van de leerkrachten en de eis tot afzetting van de lokale gouverneur maar de situatie begint meer en meer een zware politieke crisis te worden, op het revolutionaire af.

In de VS bekijken ze deze situatie met argusogen. Mexico ligt net ten zuiden van de Verenigde Staten en er wonen veel hispanics op Amerikaans grondgebied. Amerikaanse kranten schreven reeds dat de opstandelingen in Mexico een reële bedreiging vormen voor de VS zelf. Het ziet er alleszins naar uit dat de spanningen in Mexico en in geheel Latijns-Amerika zullen toenemen.