Nummer 128


Verkiezingen 2007 | juni - juli 2007


"We gaan nu een frisse pint pakken!" (Christian Dutoit)<< Nummer 128

Dat was een veelgehoorde uitspraak tijdens de verkiezingsavond. Maar menig partijvooraanstaande had er wellicht beter aan gedaan een frisse pint te pakken met de man in de straat vóór de verkiezingen, in plaats van te tobben over al dan niet mee- of tegenvallende opiniepeilingen. Want voor de zoveelste keer op rij waren zij de grote verliezers van de verkiezingscarrousel, hoe je het ook draait of keert.

Ooit zei Bert Anciaux dat hoogstens 3% van de bevolking wakker ligt van 'het communautaire'. Hij had en heeft gelijk en ongelijk. Het is zeker zo dat de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde niet de eerste bekommernis is van de inwoners van De Panne of Opgrimbie, maar iedereen die een beetje nuchter nadenkt weet dat er in dit geval sprake is van ongelijkheid, en dat de premisse 'alle Belgen zijn gelijk voor de Wet' hier eventjes ongegeneerd met de voeten getreden wordt. De voorbije staatshervormingen waren grotendeels gebaseerd op communautaire spitstechnologie, en dat is natuurlijk niet waar de modale Vlaming bij het krieken van de dag aan denkt. En toch... een kleine 60% van de Vlamingen heeft gestemd voor partijen die een tandje bij willen zetten in de verdere uitkleding van België. De kiezer heeft altijd gelijk, zo wordt wel eens gefluisterd, maar is dit wel politiek correct? Yves Desmet denkt er duidelijk het zijne van. In zijn 'Standpunt' in De Morgen (16/06) is hij heel concreet: "En dus heeft Vlaanderen met volle overtuiging afgelopen zondag een Berlijnse muur opgetrokken rond zijn fermettes. Zijn we gezellig weer onder ons, is nu definitief alles de fout van die luie Walen en hoeven we niet langer angst te hebben voor de boze buitenwereld en de gevaren die die mogelijk met zich meebrengt. Zelfs in de omgeving van de grootste verliezer, de sp.a, duiken nu plots dit soort bedenkingen op. Het landelijke Vlaanderen is opeens de norm, met inbegrip van saaiheid tot kneuterigheid, en daar moet dus naar geluisterd worden. Weg met het stedelijke, het opene, het wulpse en het nieuwsgierige, zeggen politicologen en anderen. Decolletés dicht en wollen kousen aan, en pas dan maakt het socialisme een kans om er weer bovenop te komen." En voorts: "De oproep om van de sp.a opnieuw de partij van het miserabilisme te maken, van de zieken, de zwakken en de misselijken, is futiel en hopeloos. Dat kiespubliek zit al lang bij het populisme en dat week je zelfs niet in een generatie los."

Populisme

Roma locuta, causa finita. En het gruwelijke woord 'populisme' is gevallen. Rillingen alom door ons vege lijf. Want populisme ruikt naar poujadisme, het toegeven aan dat verfoeilijke onderbuikgevoel... Beetje vervelend is dat er in Nederland en Duitsland ook 'linkse' populisten zijn, die hun deuren met enig succes wijdopen zetten voor de zwakken en de 'misselijken' (wat een pretentieus taalgebruik!). En dan die arrogantie van het 'landelijke Vlaanderen'... Behalve een opstoot van processierupsen en volksvreemde vale gieren is daar niet veel van te merken. Op kleine stukjes als de Moeren, de Vlaamse Ardennen en de purperen hei of de streek tussen Duinkerke en Armentiers bestaat dat landelijke Vlaanderen al lang niet meer. Vlaanderen is niet enkel het meest bekabelde land van West-Europa, maar de computer en het internet zijn vandaag zelfs doorgedrongen tot Veurne-Ambacht en de Jekervallei.

Het vermanende vingertje uit Mechelen slaat onzes inziens de bal enigszins mis. Politici moeten precies wél 'de boer opgaan' als ze nog geloofwaardig willen overkomen. Dat heeft nu ook - met enige vertraging - Johan Vande Lanotte begrepen: "Ik kon niet op straat lopen, want ik moest de hele tijd in tv-studio's rondhangen." (Humo, 19/06).

De mensen werden via de beeldbuis overstelpt met politieke debatten en achtergrondinformatie, vooral gecentreerd rond de 'Grote Drie', maar weel kijkers waren daar een beetje op uitgekeken, en kenden die gezichten toch al van de vele tv-spelletjes en clowneske vertoningen met opgeplakte baarden.

Dedecker

Eén van de grote overwinnaars is overduidelijk Jean-Marie Dedecker, die vooral de opiniepeilers in hun blootje wist te zetten. Is dat een uiting van de 'ruk naar rechts' van Vlaanderen? Zelf vindt hij van niet (in Knack) en is veeleer de mening toegedaan dat de Vlaming 'Vlaamser' gestemd heeft. Zelfs Vande Lanotte, niet zijn beste vriend, heeft hem een beetje gelijk, zeer tot ongenoegen van zijn partijgenoot en burgemeester van Sint-Niklaas Freddy Willockx.

De LDD heeft probleemloos de vijf procentdrempel gehaald. Dat was vóór de verkiezingen niet zo vanzelfsprekend, want geen enkele peiling had dit voorzien. Zodat veel potentiële LDD-kiezers een 'nuttige' stem uitbrachten. Stel dat die dat niet gedaan hadden, dan had Dedecker nog een veel mooier resultaat kunnen voorleggen. Zelfs de groenen, zelf uitvinders van de drempel, schrokken ervan en zijn merkwaardigerwijs slechts met de hakken over de sloot geraakt. De opwarming van de planeet heeft minder Vlamingen kunnen beroeren dan de kiekencrisis: de Vlamingen zijn nog steeds bezorgd over wat op hun bord ligt. De biefstukkensocialisten van de vorige eeuw wisten dat al.

Dedecker is inmiddels bij de vorst ontvangen en eveneens bij informateur Didier Reynders. Na afloop poneerde hij dat hij graag wil meewerken aan een staatshervorming, zij het onder voorwaarden: ze moet onmiddellijk gebeuren en ze dient verregaand te zijn. Is dat populistische taal? Volgens ons is dat gewoon duidelijke taal, in tegenstelling tot het gewauwel van de kant van CD&V/N-VA, die na hun praatje met Reynders de indruk gaven dat ze de datum van 2009 voor een staatshervorming wel konden pruimen. Er volgde een dagje damage control bij het kartel, en vooral Bart De Wever voelde zich in het kruis gegrepen, zeker toen Geert Lambert er vanuit de Spirit-lijkkist nog een schepje bovenop deed. N-VA deed een boos telefoontje naar de VRT-redactie om het bericht bij te sturen, maar zonder succes, wat bij De Wever het commentaar ontlokte "dat sommige journalisten blijkbaar nog kritischer zijn dan de Vlaams-nationalistische achterban". Die achterban, dat zijn de kaders en die hangen vast aan de mandatarissen en het kabinet Bourgeois, zodat het nogal meevalt.

Een veelsprekend detail dat in de Vlaamse pers vakkundig verzwegen werd stond in La Libre Belgique. De krant liet André Antoine, minister van Transport in de Waalse gewestregering aan het woord op de uitlating van Yves Leterme dat hij eventueel zonder het cdH zou kunnen regeren, als die partij het been blijft stijf houden inzake de staatshervorming: "Franchement, entre ce que raconte Yves Leterme devant un micro et ce qu'il nous souffle à l'oreille, il y a un monde de différence." De Wever kreeg al een voorproefje in de campagne, toen CD&V-mandatarissen verbod kregen om het beladen woord 'splitsing' in de mond te nemen voor de micro's van de staats- en andere zenders.

Wat nu?

Didier Reynders pokert. Hij wil het kartel doen geloven dat het geen zin heeft nu een staatshervorming te forceren, omdat de vernedering van de PS op zich al een soortement staatshervorming zou inhouden. Dat is je reinste waanzin. Het argument dat de onderhandelaars geen bevoegdheden willen overdragen aan de Waalse PS-staat, slaat nergens op. Eerst stelt men dat Vlaanderen en Wallonië een beleid moeten kunnen voeren dat afgestemd is op hun specifieke noden. Daarna stelt men dat die noden enkel liberaal mogen ingevuld worden, en CD&V is maar al te blij dat de partij terug aanwezig is in alle cenakels waar geld, politiek, gerecht en Europese aanwezigheid de lijnen van het leven bepalen.

"Van verraad tot verraad naar de Vlaamse staat", zoals De Wever het verwoordde, zou de N-VA wel eens zuur kunnen opbreken. De anti-PS-campagne met de strikjes van N-VA was niet van het hoogste niveau, en als De Wever nu beweert dat het ergste wat er kan gebeuren is dat er een bestuursniveau zou komen waarin de PS participeert dat meer bevoegdheden krijgt, dan is hij intellectueel oneerlijk. Ook het Vlaams Belang deelt die mening: "Vlaanderen en Wallonië moeten een beleid kunnen voeren dat is afgestemd op hun eigen specifieke noden" (persmededeling, 18/06).

Bert Anciaux heeft gelijk wanneer hij (in Het Laatste Nieuws, 23 juni) stelt dat het wellicht makkelijker is over een staatshervorming te praten met een verslagen PS dan met de op bloed beluste haaien van MR, die het verre van slecht deden in Halle-Vilvoorde en niet zonder enig succes Olivier Maingain de klus liet klaren.

In de logica van CD&V/N-VA zou, wanneer de PS zich in 2009 eventueel herstelt, de staatshervorming nog maar eens uitgesteld kunnen worden. Begrijpe wie kan, na de debacles van de derde fase, de costa's en andere onwelriekende dreven.

Als het van Reynders afhangt zit communautair alles muurvast tot na 2009. De ACV-bonzen zullen daar niet om rouwen. Vande Lanotte heeft al verklaard dat een staatshervorming er ook kan komen met de steun van de sp.a en de twee groene partijen, eventueel ook met de lijst Dedecker. Dat vertelde hij n de verkiezingen (VRT-nieuws, 19/06). Vóór de verkiezingen, toen hij nog de lachende derde was, noemde dezelfde Vande Lanotte (in P-Magazine) de bekende Vlaamse resoluties over de staatshervorming, nochtans integraal deel van het Vlaamse regeerakkoord dat de sp.a ondertekende, 'een vodje papier'. Hij was er toen nog van overtuigd dat de PS hem naar de Wetstraat 16 zou kunnen loodsen, maar enkele dagen later bedacht hij zich en sneerde mee naar de PS.

Conclusie is dat het er niet zo best uitziet voor enige significante vooruitgang in het dossier 'staatshervorming'. En alles naar de toekomst vooruitschuiven is geen aantrekkelijke optie, gezien de oprukkende verfransing van Vlaams-Brabant en de toestand in Brussel (maar daarover leest u in onze Brusselkroniek).

Meervoud gaat tot begin september met vakantie, voorlopig blijft het dus koffiedik kijken. Maar niettegenstaande een stembusuitslag die zou moeten resulteren in een 'Vlaamsere' politiek, liggen de kaarten niet zo best.