Nummer 13


Volkorenbrood met sojaboter | juni 1995


Hoe Vlaams is Agalev? (Luc Van den Weygaert)<< Nummer 13

In het kader van haar politieke contacten met alle Vlaamse partijen organiseerde de Vlaamse Volksbeweging onder deze titel in Berchem een ontmoeting met Agalev-kamerlid Jos Geysels. Een Meervoud-medewerker noteerde een en ander.

Voor Geysels is de opgeworpen vraagstelling niet nieuw, omdat hij reeds twee jaar nauwe contacten onderhoudt met mensen in en rond de Volksunie.

"De karikatuur dat Agalev de laatste unitaristen zou herbergen werd door Agalev gedeeltelijk zelf in het leven gehouden", aldus Geysels.

Geysels stamt uit de christelijke arbeidersbeweging en werkte daarna tien jaar voor de Volkshogeschool Elcker-Ik, waarbij hij in aanraking kwam met vele actiecomités uit de nieuwe sociale bewegingen. Hun naam begon doorgaans met het bijvoeglijk naamwoord 'Vlaams': VAKA, Vlaams Actiecomité tegen zus en zo,... In 1985 werd Geysels dan lid van de partij Agalev. Het beeld over de Vlaamse beweging is er één van "een bende zwartzakken, conservatieve katholieken en reactionairen". Ex-Agalev-senator Ludo Dierickx voedde in belangrijke mate dit scheefgetrokken beeld. (Diezelfde Dierickx zag er anders wel geen problemen in om in 1993 in de conservatieve betoging tegen het separatisme mee op te stappen!)

Op het statutair congres van 1992 noemde Agalev zichzelf "een Vlaamse partij". Geysels vindt het feit dat Agalev meedeed aan de Sint-Michielsakkoorden een stap vooruit voor de regio Vlaanderen.

"Agalev eiste het ontslag van J.M. Dehousse omdat hij als federaal minister in Oostende weigerde Nederlands te spreken. Wij stemden ook tegen de anti-Vlaamse standpunten van het blad Carrefour in de Brusselse rand. Het decreet van Van Grembergen (VU) over het verbod op Engelstalige personeelsadvertenties kon ook op onze steun rekenen. In de verengelsing schuilt een groot gevaar. Het is idioot dat in een zgn. Vlaamsvoelend bedrijf als Janssens Pharmaceutica in Beerse personeelsleden elkaar met de meest stupiede Engelse benamingen moeten aanspreken. Op het gebied van de verdediging van de taal en de letteren mag de Vlaamse Gemeenschap zich zelfs agressiever opstellen. Het bedrag dat we vandaag uitkeren aan onze Vlaamse schrijvers ligt veel te laag", aldus het Turnhoutse kamerlid.

Tegen Vlaamse verzuiling

Volgens Geysels moet Vlaanderen de Belgische politieke ziektes als verzuiling, particratie, vriendjespolitiek, bemoeizucht... achter zich laten.

"Vlaanderen moet een centrum van politieke democratie worden We moeten onze nieuwe bevoegdheden kwaliteitsvol invullen. Er is nog veel werk aan de winkel. Denk maar aan het milieu, de ruimtelijke ordening. We mogen Vlaanderen niet volbouwen terwijl we wel volop bezig zijn. De leraar en de ambtenaar moeten worden geherwaardeerd. We moeten politieke bemoeizucht vervangen door deskundigheid."

Geysels beseft dat er een duidelijk onderscheid bestaat tussen volks- en staatsnationalisme. Het volksnationalisme in zijn bevrijdende vorm kan op veel sympathie rekenen bij Geysels. Het Vlaams Blok plaatst hij echter resoluut bij de staatsnationalisten. "Deze partij is anti-democratisch, gelet op de inhoud van haar 70-puntenprogramma. Wie bekommerd is om Vlaanderen moet zich bezighouden met bodem- en luchtvervuiling, de nieuwe armoede, de hoge werkloosheid. Een volksnationalist kan toch niet voor kernenergie zijn?" aldus Geysels.

Verankering

"Het debat rond de verankering van het Vlaams bedrijfsleven is erg interessant. De kerncentrale van Doel hangt af van Tractebel, een dochter van de Generale Maatschappij, die uiteindelijk gecontroleerd wordt door het Franse Suez in Parijs. De Vlaamse minister-president moet meer doen om de eigen bevoegdheden van onze energietoevoer in handen te krijgen. Doel in handen van een Antwerpse holding of van Suez interesseert me niet. Doel moet worden afgebouwd. Dit is het belangrijkste", aldus de groene volksvertegenwoordiger.

Geysels wijst erop dat we met de nieuwe staatsstructuur op onze hoede moeten zijn voor bevoegdheidsovertredingen. "De oprichting van PWA's - de Plaatselijke Werkgelegenheidsagentschappen - door federaal minister Miet Smet (CVP) is een overtreding van de Sint-Michielsakkoorden. De arbeidsbemiddeling is een bevoegdheid van de Gewesten. Slechts weinigen protesteerden tegen deze overtreding."

De volledige onafhankelijkheid van Vlaanderen is geen prioriteit voor Agalev. "In bepaalde gevallen vinden we dit zelfs een stap achteruit. Het begrip 'volkssouvereiniteit' moet je relativeren vanuit de milieuproblematiek. De nucleaire neerslag na de explosie in de kerncentrale van Tsjernobyl stopte ook niet bij de landsgrenzen, ofschoon de Franse meteodiensten beweerden dat Frankrijk geen nucleaire fall-out kende."

Geysels ziet de Groene en de Vlaamse beweging niet tegengesteld aan elkaar. Op een aantal punten kunnen ze met elkaar goed samenwerken en hierbij denkt hij aan de problematiek van de uitbouw van het HST-net in Vlaanderen.

Engels

De contacten tussen Agalev en haar franstalige zusterpartij Ecolo zijn goed. "Op communautair vlak hebben we een aantal tegenstellingen in verband met de Vlaams-Brabantse rand en de sociale zekerheid. Op hoormeetings in Wallonië merk ik dat vele Walen een totaal verkeerd beeld hebben van Vlaanderen. Dit komt door de dagelijkse indoctrinatie van kranten als Le Soir, la Libre Belgique en la Dernière Heure. Op de geregelde contacten tussen de twee partijbesturen spreekt iedereen zijn eigen taal. Een aantal eerder oudere mensen van Ecolo hebben moeite om het Nederlands te begrijpen. Bij jongere Vlaamse Groenen gaat de kennis van de Franse taal erop achteruit en zij spreken dan maar Engels met hun Waalse geestesgenoten", aldus nog Geysels.