Nummer 151


Cultuur | november - december 2009


Liet Ynternasjonaal (Bernard Daelemans)<< Nummer 151

Eind oktober vond in het cultureel centrum 'De Harmonie' in de Friese hoofdstad Ljouwert (Leeuwarden) de vijfde editie plaats van 'Liet Ynternasjonaal', een soort alternatief eurosongfestival, waar het Engels verboden is, en uitsluitend 'minderheidstalen' op het podium gebezigd worden.

LJOUWERT.- Het festival is al aan zijn vijfde editie toe. De eerste vond ook al in Ljouwert plaats in 2002. Voor de editie 2009 zakten elf groepen af naar Fryslân uit Asturias, Ierland, Sardinië, Schotland, en Occitanië, maar er was ook een 'latgalische' inzending uit Letland, een Finse bijdrage uit Karelië (Rusland), een Friulische balladezanger en een Sami-rockgroep uit Lapland (Finland), en dan natuurlijk de Friezen zelf, niet te vergeten. Uit Berlijn kwam ook nog een groepje Bremers optreden in het 'platduutsch', met een fanclub die er wel sfeer in bracht. Er waren zo'n 500 toeschouwers voor het festival komen opdagen waarvan zo'n derde van buiten Fryslân.

Festivalcoördinator Onno Falkena, tevens medewerker van dit blad, toonde zich in zijn nopjes over de geografische diversiteit: "Laplân yn it noarden, Sardinië yn it suden, Karolië yn Ruslân yn it easten en Ierlân yn it westen - wy ha de wynstreken sa wol aardich te pakken."

De degelijk rockende Sami-band 'SomBy' sleepte de eerste plaats in de wacht, nipt opgevolgd door de Sarden van 'Dr. Drer & Crc Posse', een links-independentistische Rappersgroep, die overigens ook vlotjes de publieksprijs kaapte. Dat leverde ook al meteen contracten op voor een nieuw optreden in Ljouwert op 5 mei, in Nederland Bevrijdingsdag. De opdracht van het festival is 'eigentijdse' muziek te brengen, daarom staken de Kareliërs met een eerder traditionele, maar heel degelijke, uitvoering een beetje af tegen de rockers en hip-hoppers. Alleen de Asturiërs en de Friuliërs hadden voor het meer ingetogen balladegenre geopteerd.

Voor het eerst werd met voorrondes gewerkt per 'cultuurcirkel'. Voor de Keltische landen (Schotland, Ierland, Wales en Bretagne) werden aldus twee inzendingen geselecteerd, evenzo kwamen de Friulische en Sardische bijdragen uit een voorronde in Italië-Oostenrijk, enz. Niet alle volkeren-zonder-staat stellen er prijs op om zichzelf via dit festival tot minderheid uit te roepen: de Catalanen willen er niet aan meedoen.

Ook uit Baskenland was er dit jaar geen inzending, omdat ze daar het systeem van de voorrondes niet op prijs stelden. De Asturische overheid had dan weer wel veel belangstelling voor het Festival. Het Asturisch is immers geen erkende taal in Spanje (in tegenstelling tot het Baskisch, het Catalaans en het Galicisch).

Het festival vond dit jaar plaats onder de Hoge Bescherming van de Raad van Europa, wiens Afgevaardigde voor cultuur ook aanwezig was en de prijzen kwam uitreiken. Door deze bijzondere blijk van waardering, genoot het festival ook een ruime mediabelangstelling in de internationale pers. Zelfs CNN zond een verslaggever ter plaatse en bracht een mooie reportage over het item.

Tezelfdertijd liep in Ljouwert een tweedaagse conferentie van het 'Europees Bureau voor minder gesproken talen' af. Een van de gasten aldaar was... Karl-Heinz Lambertz, minister-president van de Duitstalige Gemeenschap van België. Hij vermeed angstvallig elke toespeling op de controverse over de stemming over het belangenconflict in verband met B-H-V enkele dagen tevoren, een curiosum dat ook aan de Nederlandse media-aandacht niet is voorbijgegaan.

Gedeputeerde Jannewietske de Vries riep de congresgangers op om Friesland te steuenen in het streven Europese culturele hoofdstad van 2018 te worden. "Dat zou een overwinning zijn voor alle minderheden, een bewijs dat ook landelijke gebieden meetellen."