Nummer 16


Nationaliteit geen wegwerpartikel | december 1995


Anti-racistisch blok? (Bernard Daelemans)<< Nummer 16

We kennen het Vlaams Blok als een partij die gretig inspeelt op het ongenoegen dat bij de bevolking leeft ten aanzien van echte of vermeende overlast die voortvloeit uit de aanwezigheid van tamelijk grote aantallen vreemdelingen. Het 70-puntenprogramma was niet meer dan een concreet beleidsplan voor een georganiseerde "humane" terugkeer. "Cultuurverschillen" werden ingeroepen om dit terugkeerbeleid te motiveren. Eén en ander is keurig opgetekend door Marc Spruyt in zijn boek 'Grove borstels'. Inmiddels ligt een nieuw Blok-voorstel op tafel i.v.m. nationaliteitsverwerving.

Het nadeel bij boeken als dat van Marc Spruyt, dat volgens 'Blok-kenners' een gedegen studie is, blijft dat er door studie van honderd-en-één congresteksten, resoluties enz. uiteindelijk een redelijk homogeen amalgaam wordt afgeleverd. De vraag kan worden gesteld of het Blok werkelijk zo homogeen is. Vervolgens wordt een synthese gemaakt van een ideologie op één bepaald moment. Men mag zich afvragen of het Blok niet kan evolueren.

Deze vragen zijn mijns inziens relevant omdat Vlaams Blok-senator Wim Verreycken recent (dus ná publicatie van het boek van Spruyt) een wetsvoorstel heeft ingediend in de senaat waarin een aantal conrete voorwaarden zijn gesteld voor nationaliteitsverwerving.

Verreycken wil, naar Nederlands model, van de kennis van de streektaal een vereiste maken voor het verwerven van het Belgisch staatsburgerschap. Verder wordt dit afhankelijk gemaakt van het bereiken van de leeftijd van 25 jaar, het gedurende tien jaar verblijven in het land, het verzaken aan de dubbele nationaliteit en het bezit van het bewijs van goed zedelijk gedrag. Verreycken borduurt voort op punt 24 uit het 70-puntenprogramma, dat zich kant tegen de automatische naturalisatie (die sedert 1991 is doorgevoerd voor migranten van de derde generatie), ongeveer het enige punt uit het programma overigens, waar men redelijkerwijs mee kon akkoord gaan: door de automatische naturalisering is het verwerven van de nationaliteit niet langer het gevolg van een wilsdaad. Zij wordt inderdaad een "wegwerpartikel". Het punt 24 wordt in de voorliggende voorstellen bovendien aanzienlijk gemilderd, aangezien het aanvankelijk stelde dat de nationaliteit een "voorrecht" is dat kan verleend worden naar aanleiding van "uitzonderlijke verdiensten".

Hoewel het voorstel van Verreycken de lat nogal hoog legt, geeft het fundamenteel aan dat integratie niet onmogelijk is, en dat migranten hun wil tot integratie moeten bewijzen. Het is dan ook in contradictie met zowat alle andere punten uit het 70-puntenprogramma, dat er precies op gericht was (door het oprichten van aparte scholen, het uitsluiten van vreemdelingen uit het arbeidscircuit, enz.) om migranten in een soort maatschappelijke quarantaine te plaatsen in afwachting van hun remigratie zodat van integratie geen sprake kan zijn.

Betekent dit dan een ommekeer in de houding van het Vlaams Blok? Eén zwaluw maakt de lente niet, maar op basis van dit voorstel is een dialoog mogelijk.