Nummer 18


Het goede leven | april 1996


Islay malts: moeilijk, maar heerlijk (Geert Orbie)<< Nummer 18

De Ieren claimen de uitvinding van 'Uisghe beatha', maar vandaag komen de meeste en vaak ook de beste whisky's uit Schotland. 'Scoth whisky' wordt in verschillende streken geproduceerd, elk met eigen kenmerken. De single malts van het eiland Islay, in het zuid-oosten, zijn de meest krachtige, scherpe en turf-achtige van alle en hebben hierdoor een uitgesproken en gemakkelijk herkenbare identiteit. Zij halen hun karakteristieken uit de turf die gebruikt wordt om het gerst te drogen en uit de nabijheid van de zee. Hierdoor krijgen ze die typische geur, die vaak medicinaal en zeewier-achtig wordt genoemd.

Er bestaan drie soorten Scotch whisky: Malt whisky , Grain whisky en Blended whisky. Malt whisky wordt uitsluitend uit gemoute gerst gemaakt, terwijl graanwhisky's uit een mengeling van verschillende graansoorten (vooral tarwe, maïs en gerst) geproduceerd worden. Bij een 'blended' wordt mout en graan whisky vakkundig vermengd. Alhoewel blended whisky's een uitzonderlijk hoog kwaliteitsniveau kunnen halen, zijn kenners het er toch over eens dat er niets gaat boven een 'pure malt'. Single malts zijn moutwhisky's die geassembleerd mogen worden uit vaten van verschillende jaargangen, maar geproduceerd dienen te worden in één destilleerderij.
Scotch whisky dient wettelijk minstens drie jaar in eiken vaten bewaard te worden. In deze vaten heeft er voordien meestal sherry of bourbon gezeten, wat natuurlijk zijn invloed op de smaak heeft. De meeste pure malts hebben er tien, twaalf of meer jaar vatlagering opzitten, vooraleer ze in de fles gaan.

Land , lucht en zee

Islay (de Engelsen spreken het uit als 'ailei', de Gaelic-sprekenden als 'ila') is één van de Hebriden, een groep van meer dan 500 eilanden voor de westkust van Schotland. Het is amper 40 kilometer lang, maar telt niet minder dan acht whisky-stokerijen. Een groot gedeelte van het eiland is bedekt met turf. Het huwelijk van de zee en de turf wordt bezegeld in de 'Islay malt'-whisky's. De beekjes, die het water voor de productie van de whisky zullen leveren, doorstromen de turfvelden en versneden turf zal op zijn beurt als brandstof gebruikt worden, waarbij hij smaak afgeeft aan het mout. De zee en de wind voeren zout en andere mineralen aan, die het water verrijken. Dit alles geeft de whisky's van het eiland die typische geiodeerde geur van algen, die sommigen aan medicijnen doet denken. Ze bevatten het meest fenolen van hun Schotse broeders en hier is de turf het meest uitgesproken aanwezig. Daarom dat vaak enkel ervaren amateurs deze Islay's appreciëren.

De meest typische en ook de beste producenten van het eiland zijn Ardberg (dat in 1987 werd gesloten, maar de whisky is nog steeds te verkrijgen), Lagavullin (voor mij de beste) en Laphroaig (de bekendste). Bowmore is minder droog en gezouten dan bijvoorbeeld Lagavullin, maar heeft toch alle kenmerken van een Islay. Het geheel is wat ronder, meer versmolten zullen de liefhebbers zeggen. Hij vormt zeker de ideale introductie tot deze whisky's. Bruichladdich, Port Elle, Coal Ila en Bunnahabhain zijn de vier andere producenten van het eiland, die stuk voor stuk krachtige en verfijnde producten afleveren.

Islay , goed idee

Islay is een paradijs voor vogelliefhebbers en gastronomen. Fazanten, hazen en herten komen overvloedig in het wild en in het bord voor. Na een stevige natuurwandeling of een lekker boutje ontbreekt enkel nog een heerlijke Islay-malt. Het is eiland is een uitgelezen bestemming voor een herfstvakantie. Je geraakt er met het vliegtuig vanuit Glasgow en met de ferry vanuit Mull of Kintyre. Meer informatie kan je bekomen bij de Britse toeristische dienst.