Nummer 193


Redactioneel | januari 2014


Over Catalonië, Schotland en Vlaanderen... (Bernard Daelemans)<< Nummer 193

We moeten hier een kleine bekentenis afleggen omtrent de naam van ons blad, Meervoud. Die vormt in zekere zin een anachronisme, want is ontleend uit de slogan “voor het meervoud der volkeren, tegen het enkelvoud der staten”, die in de jaren 1970 in zwang was bij zij die droomden van een ‘Europa der volkeren’. Onze lezers weten wel dat Meervoud vandaag niet gaat voor het statuut van regio in een federaal Europa. Dat station zijn we al heel lang gepasseerd. We claimen voor Vlaanderen de soevereiniteit die hoort bij een nationale staat. En de Europese constructie vormt thans de grootste bedreiging voor die nationale soevereiniteit. Meervoud blijft wel een grote belangstelling koesteren voor die andere volkeren in West-Europa die worstelen met de beperkingen van hun autonomiestatuut, en waarvan er een aantal verder staan dan Vlaanderen in het opbouwen van een draagvlak voor secessie.

In Catalonië heeft een coalitie van vier partijen, die samen 66% van de zetels in het Catalaanse parlement bezetten, de euvele moed gehad om een referendum aan te kondigen over onafhankelijkheid dat moet plaats vinden op 9 november en minister-president Artur Mas (CiU) heeft zijn politieke lot verbonden aan het soevereiniteitsproces dat hij hiermee op gang heeft gebracht . Of het er echt van komt is lang niet zeker, want de Spaanse staatspartijen in Madrid zullen alle middelen aanwenden om het te beletten. Maar als het er komt is de kans groot dat de Catalanen ‘ja’ zullen zeggen.

In Schotland komt er in ieder geval een referendum, in volledige samenspraak overigens met de Britse regering, over Schotse onafhankelijkheid. Dat zal plaatsvinden op 18 september. De Schotse premier, Alex Salmond (SNP), publiceerde een ‘witboek voor Schotse onafhankelijkheid’, een knaap van een werkstuk van 670 bladzijden, vol onderbouwende teksten en beleidsvoornemens, inclusief een draaiboek voor de soevereiniteitsoverdracht die binnen de twee jaar haar beslag zou moeten krijgen. Als de Schotten ja stemmen, zal de onafhankelijkheid een feit zijn op 24 maart 2016!

Hoever staan we in Vlaanderen? De congresteksten over confederalisme die N-VA eind deze maand zal goedkeuren komen inderdaad neer op het overdragen van de soevereiniteit, maar of, hoe en wanneer die confederale omslag er zal komen, is lang niet duidelijk. De verkiezingsuitslag van 24 mei zal daarin een grote rol spelen. Een groot verschil tussen Vlaanderen en de twee andere landen is dat wij de steun ontberen van de pers, de culturele wereld en vakbonden, die in Schotland en Catalonië wel degelijk mee aan de kar trekken.

Hoe het ook zij, 2014 wordt een belangrijk jaar voor de staatkundige aspiraties van de drie naties, misschien een doorslaggevend jaar. De Vlaamse Volksbeweging heeft dat ook zo begrepen en nam het voortouw in de organisatie van een gemeenschappelijk evenement van Vlamingen, Schotten en Catalanen dat in het Brusselse Jubelpark zal plaatsvinden op zondag 30 maart. De vereniging wil aan Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy één miljoen handtekeningen overhandigen van Europese burgers vóór zelfbeschikkingsrecht.

In Madrid heeft Van Rompuy aan de zijde van de Spaans-nationalistische eerste minister Mariano Rajoy al zeer duidelijk gemaakt dat hij tégen de splitsing van staten is en dat eventuele nieuwe onafhankelijke staten zich buiten de Europese Unie plaatsen.

Maar misschien moet de Europese ‘president’ zich meer zorgen maken over de houdbaarheidsdatum van zijn eigen Unie, die met de Europese verkiezingen zonder twijfel zwaar weer tegemoet gaat.

Bernard DAELEMANS