Nummer 194


| februari 2014


Volkeren in beweging (Jef Nyssen)<< Nummer 194

Moord op Koerden in Parijs, vervolg

Een jaar na de moord op drie Koerdische activisten in Parijs (zie onder meer Meervoud nr. 193) kwamen meer dan 30.000 Koerden en sympathisanten samen in de Franse hoofdstad om nieuws van het onderzoek te eisen, dat volledig in het slop leek te zitten. Kort nadien dook op het internet bezwarend materiaal op dat van groot belang kan zijn voor de zaak. Zo werd op Youtube een telefoongesprek geplaatst met de stem van de Turkse huurmoordenaar, Ömer Güney, en twee leden van de MIT, de Turkse staatsveiligheid. Opmerkelijk is dat Güney beweert het wapen te kunnen bemachtigen via contacten in Brussel. Vervolgens verscheen een document, geschreven op 18 november 2012 en ondertekend door een departementshoofd van de MIT, dat gewag maakt van de betaling van € 6000 voor de voorbereiding op de moord op Sakine Cansiz, medeoprichtster van de Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK). Meer informatie hierover is nog niet gekend maar als verder onderzoek bevestigt dat dit materiaal authentiek is, staat het zo goed als vast dat het vermoeden van de Koerden correct is en dat de Turkse staat achter de moorden zit.

Het slepende conflict tussen de AKP van Erdogan en de Hizmet-beweging van de in de VS wonende Turkse prediker Gülen ligt mogelijk aan de basis van dit uit het niets opduikende bewijsmateriaal. De voormalige alliantie tussen de AKP en de Gülenisten, die een wereldwijd imperium van scholen en studiecentra controleren, is sinds een aantal maanden danig verzuurd sinds Erdogan zijn plan bekend maakte om privéscholen te sluiten die Turkse studenten voorbereiden op het toegangsexamen tot de universiteiten, een voorstel dat Hizmet hem niet in dank afgenomen heeft. De beweging controleert voor een groot deel het politieen gerechtelijk apparaat, waardoor sommigen dan ook beweren dat zij het bewijsmateriaal van de moord op de Koerdische vrouwen online heeft geplaatst om de AKP-regering in diskrediet te brengen. Hiervoor bestaat er evenwel nog geen verder bewijs.

Hoe het onderzoek verder zal verlopen is nog niet duidelijk. Bovendien moet er rekening gehouden worden met de goede relaties tussen Frankrijk en Turkije die een objectief onderzoek zouden kunnen bemoeilijken. De nabestaanden en de Koerdische gemeenschap hopen in elk geval dat het nieuwe bewijsmateriaal een concrete stap vormt in richting naar meer duidelijkheid in dit dossier.

Cameron smeekt Schotten om samen te blijven

Volgens een recente peiling zou 46% van de Schotten op 18 september voor een onafhankelijke Schotse staat stemmen. Reden genoeg om de Schotse premier Alex Salmond extra motivatie te geven in aanloop naar het plebisciet en zijn Britse evenknie extra kopzorgen. Goed beseffend dat de No-campagne van de unionisten een negatieve bijklank heeft en het moet opnemen tegen de positieve propagandamachine van de separatisten hield David Cameron begin deze maand, vanuit het voormalige Olympisch Park in het

oosten van Londen, een vurig pleidooi om Schotland binnen de unie van het Verenigd Koninkrijk te houden. Toepasselijk voor een premier die acht maanden verwijderd is van het referendum en die de geschiedenis niet wil ingaan als de staatsman onder wie de Britse unie uiteen viel.

Aangezien enkel de Schotten in september over hun eigen toekomst zullen kunnen beslissen, riep Cameron de inwoners van Engeland, Wales en Noord-Ierland op om hen ervan te overtuigen om verenigd te blijven. De stem van 5 miljoen Schotten zou, aldus de Britse premier, immers een grote impact kunnen hebben op de toekomst van 63 miljoen Britten. In zijn emotionele toespraak verwees hij onder meer naar de banden tussen de verschillende naties van het VK en naar het Britse patriottische gevoel tijdens de olympische spelen in Londen twee jaar geleden, “toen iedereen samen voor Team GB juichte”, een team dat volgens hem nog steeds de moeite waard is om te steunen. Hij verwees eveneens naar zijn eigen Schotse afkomst waar zijn naam 'kromme neus' betekent en het motto van de clan waar hij van afstamt 'let us unite' (laten we ons verenigen) luidt.

Hij zette zijn argumenten kracht bij door te verwijzen naar de Britse economie, die volgens hem als unie sterker staat in de wereld en een toonbeeld van stabiliteit is voor investeerders. Hij had het onder meer over “het VK als het grote Europese succesverhaal van de eeuw” dat wil investeren in de grote en milieuvriendelijke industrieën van de toekomst. Verder verwees hij naar het belang van het koninkrijk in de wereld met een zetel in de veiligheidsraad van de VN en zijn positie binnen de G8 en de NAVO. “Op diplomatisch, politiek en economisch vlak staan we sterker in de wereld.” Voor hem is en blijft het VK een ijzersterk merk.

“This is personal. (...) Als de Schotten 'ja' stemmen, is er geen weg meer terug. Neem je telefoon, mail of tweet. Laat de Schotten weten dat we willen dat ze blijven!”, aldus een emotionele Cameron.

In een reactie op Camerons toespraak vroeg Salmond zich af waarom hij deze in Londen moest houden en herhaalde hij zijn vraag om een groot democratisch debat omtrent onafhankelijkheid te houden waarin beide premiers oog-in-oog met elkaar komen te staan, een vraag waar Cameron tot nu toe weigert op in te gaan. Schots vice-premier Nicola Sturgeon liet kort nadien weten dat ze de woorden van de Britse premier “beschamend” en “lafhartig” vond en dat hij de “olympische spelen voor zijn eigen politieke doeleinden recupereerde”. “Dit is een laffe toespraak van spelen voor zijn eigen politieke doeleinden recupereerde”. “Dit is een laffe toespraak van een eerste minister die het Olympisch Park in Londen gebruikt om autoritaire preken te houden tegen de Schotse onafhankelijkheid, maar die het lef niet heeft om naar Schotland of elders te komen om zijn standpunt te verdedigen in een debat. (…) Een ja-stem zal de toekomst van Schotland in Schotse handen plaatsen en betekent dat we nooit meer Toryregeringen, eerste ministers en een beleid zullen moeten ondergaan waarvoor we niet gekozen hebben.”

Gouverneur Britse bank toonbeeld van neutraliteit

Eind vorige maand hield de gouverneur van de Britse bank Marc Carney een toespraak in de Schotse hoofdstad Edinburgh. Iets meer dan een half jaar verwijderd van het referendum schoof Brits minister van Financiën George Osborne hem naar voren om het over de fiscale onafhankelijkheid van Schotland te hebben en de mogelijke gevolgen ervan op de nieuwe staat en het vernieuwde VK. Van Canadese afkomst heeft Carney bovendien ervaring met onafhankelijkheidsgesprekken. Tot twee keer toe konden de inwoners van Quebec zich immers uitspreken over afscheiding van Canada, en beide keren kozen ze voor zekerheid. Vermits de Schotse independentisten momenteel in de peilingen nog niet aan de nodige 50% geraken, hopen de Britse regering en de unionisten alsnog enige invloed te kunnen uitoefenen.

Opvallend is dat beide kampen gunstig gereageerd hebben op Carneys toespraak. Zo merkte hij op dat een blijvende financiële samenwerking en monetaire unie aanzienlijke voordelen kan hebben om handel en welzijn te bevorderen en te promoten, zolang alles maar correct gereglementeerd is. Een stabiliteitspact zou hier soelaas kunnen bieden. Net als in de eurozone zouden de naties die deel uitmaken van het VK dus beter nauw blijven samenwerken en deze samenwerking zelfs nog versterken. Gesneden brood voor de unionisten, die hierin het bewijs zien dat de unie moet blijven overleven, maar ook voor de separatisten die Carney volledig gelijk geven. In haar witboek (zie Meervoud nr. 193) geeft de Schotse regering reeds te kennen in geval van onafhankelijkheid de pond als munteenheid te willen behouden net als een sterke monetaire samenwerking met de rest van het VK.

Na de toespraak gaf Salmond's SNP te kennen dat er tijdens de onderhandelingen genoeg ruimte zal zijn om Schotland volledige financiële autonomie te geven en tegelijkertijd een sterke monetaire samenwerking met het VK te behouden.

Carney zelf kwam niet voor zijn mening voor of tegen Schotse onafhankelijkheid uit. Hij zei dat de Bank of England (wat voor de niet-Engelsen binnen de unie eigenlijk de 'Bank of Britain' zou moeten heten) in elk geval haar werk zal blijven verderzetten, op basis van de richtlijnen die de politici zullen uitstippelen.

Typisch Fries transportmiddel gelsen binnen de unie eigenlijk de 'Bank of Britain' zou moeten heten) in elk geval haar werk zal blijven verderzetten, op basis van de richtlijnen die de politici zullen uitstippelen.

Meldkamer Noord-Nederland verplicht niet om Fries te spreken

De Meldkamer Noord-Nederland in Drachten ontvangt hulpvragen uit de drie noordelijke provincies, waar Fryslân deel van uitmaakt. De belangenorganisatie Ried van de Fryske Beweging heeft de Friese veiligheidsregio onlangs geadviseerd om zijn medewerkers, allen centralisten van ziekenhuizen, brandweer en politie, te verplichten om Fries te leren na een aantal incidenten met hulpbehoevende Friezen aan de lijn die niet begrepen werden. Zowel de veiligheidsregio als de meldkamer hebben laten weten de verplichting niet te willen opleggen aangezien deze tot discriminatie bij de aanwerving van medewerkers zou kunnen leiden. Er werd evenwel bevestigd dat een Fries gerust zijn taal mag spreken aan de telefoon, waarna hij indien nodig met een Friessprekende centralist doorverbonden zal worden.

Artur Mas gaat voor Catalaans referendum

De Catalaanse Regering had al beloofd een referendum voor onafhankelijkheid te organiseren op 9 november, een tweetal maanden na het Schotse, waarna ze meteen tegenwind van de Europese Unie kreeg die ermee dreigde dat de nieuwe Catalaanse staat tot een uitsluiting uit Europa zal leiden. Ook Spanje kondigde prompt af dat de uitslag van een dergelijk referendum onwettig zal zijn aange zien de Spaanse grondwet stelt dat enkel de centrale regering dergelijke volksraadplegingen mag organiseren. Een reactie waar Artur Mas, de president van Catalonië, zijn voeten aan veegt. De regering is dan ook van plan om een dubbele vraag voor te leggen aan de Catalanen: “wilt u dat Catalonië een staat wordt en, zo ja, wilt u dat Catalonië een onafhankelijke staat wordt?”. Als een meerderheid van de Catalaanse burgers voor stemt, zal hij de volkswil niet naast zich neerleggen. Dit heeft hij onlangs herbevestigd in een opiniestuk in De Standaard (6 februari 2014):

“Het is een fundamenteel principe van de Europese democratie dat het volk beslist over de grote vraagstukken van het openbaar belang en over de toekomst van de staat. Het volk van Catalonië, een van de oudste naties van Europa, wenst en verdient de mogelijkheid om zelf te kiezen of het een nieuwe staat binnen Europa wordt.

(...) De Catalaanse regering zal het mandaat van haar kiezers uitvoeren door samen met de meeste oppositiepartijen op 9 november 2014 een volksstemming over zelfbeschikking te organiseren. (...) Met de steun van 65 procent van het Catalaanse parlement zal mijn regering een open, transparant en vreedzaam referendum houden. Wij vinden het jammer dat de Spaanse regering tot nu toe vijandig reageert, maar wij moeten trouw blijven aan de universele waarden die centraal staan in Europa. Ik citeer het Verdrag van de Europese Unie: ‘de onschendbare en onvervreemdbare rechten van de mens en van vrijheid en democratie’. De wens van het Catalaanse volk om over zij n toekomst te stemmen, zal niet zomaar weggaan, ook niet als hij wordt genegeerd. Elke poging om het Catalaanse volk het zwijgen op te leggen of zijn wil te loochenen is gedoemd om te mislukken.

Wij zullen doen wat wij kunnen om rustig en nuchter met de lidstaten van de EU en met de Europese instellingen te bespreken hoe een keuze van het Catalaanse volk voor een eigen staat in de praktijk zal worden gebracht.

(...) Het referendum over de Catalaanse toekomst op 9 november (...) zal ongetwijfeld uitdagingen scheppen voor Catalonië, Spanje en de Europese Unie. Maar je kan het niet weg wensen. Met sereniteit, gezond verstand en een pragmatische politieke visie zullen het referendum en de eventuele transitie die erop volgt Europa de kans geven om de wereld eens te meer zijn waarden te tonen en zijn vermogen om uitdagingen vreedzaam en democratisch op te lossen, in de geest van vrijheid die het hart van onze unie vormt.”

In afwachting tot de stemming van het referendum in de Spaanse Cortes midden september, probeert Mas hiermee in elk geval druk te leggen op Spanje en de Europese Unie te paaien door duidelijk te maken dat hij, in geval van onafhankelijkheid, Catalonië als EU-staat ziet die actief wil meewerken aan het Europese project.

Of het zover komt, valt echter nog af te wachten. De Spaanse grondwet vermeldt immers dat het leger instaat voor de verdediging van de eenheid van de staat. Bovendien is het zo goed als onmogelijk dat de Cortes het verzoek van het Catalaanse parlement goedkeurt om de bevoegdheidsoverdracht in verband met het organiseren van referenda over te dragen naar Catalonië. Het ziet er in elk geval naar uit dat de organisatie van het referendum lang niet zo vlot zal verlopen als in Schotland.

Zelfbestuur van West-Koerdistan een stap dichterbij

West-Koerdistan, in het noorden van Syrië, is opgedeeld in drie regio's, ook gekend als 'kantons': Cizîre, Kobanê en Efrîn. In aanloop naar de creatie van een overgangsregering hebben deze op 21, 27 en 29 januari elk hun democratische autonomie uitgeroepen met elk een eigen 'president', 22 ministers en een eigen parlement.

Zoals de PYD (Democratische Eenheidspartij) reeds beloofd heeft, zullen er binnen een viertal maanden democratische verkiezingen georganiseerd worden waarbij er overgegaan zal worden tot de verkiezing van een parlement voor de volledige regio.

Jef NYSSEN