Nummer 201


| november 2014


Sociaal. Zware besparingen voor het Vlaamse volk: de weg naar de afgrond (Miel Dullaert)<< Nummer 201

De voorbije dertig jaren heeft het neoliberale dereguleringsbeleid van de CD&V, SP.A en Open VLD, de Vlaamse samenleving in twee gesplitst. Ondanks alle retoriek rijdt Vlaanderen verder in de donkere tunnel van de sociale afbraak. Want, de recent aangetreden regeringen - een coalitie van rechtse vlaams-nationalisten en belgicisten zullen het gaspedaal nog verder induwen. Is dit het begin van de openlijke en brutale heerschappij van de plutocratische elite in Vlaanderen, en hun politieke acolieten? Maar, de geschiedenis leert dat arrogantie en hebzucht de kiemen van de volksopstand in zich dragen, ook in Vlaanderen.

 

De Vlaamse regering gaat in 2015, in twaalf maanden tijd, 1,2 miljard euro minder uitge- ven. Tegen het einde va de legislatuur in 2019 zal dat zowat 5,9 miljard euro zijn. De regering blijft de salamitactiek toepassen: vele kleine maatregelen die samen een gepeperde factuur maken die vooral het sociaal weefsel, de culturele sector, en de Vlaamse gezinnen met kinderen zullen voelen.

De distributieve functie van de overheid wordt in de beste libe- rale traditie ontmanteld. Op de achtergrond speelt mee dat alleen wie geld heeft rechten heeft, en dat geschrapte overheidsgelden desgevallend kunnen vervangen worden door privatisering, liefdadigheid, fiscaal vriendelijke privé sponsoring, enz… In De Standaard (23 sept. jl.) werd naar aanleiding van de beleids- verklaring (“de Septemberverklaring” ) van minister-president Geert Bourgeois (N-VA) een overzicht gemaakt wat het beleid van de regering gaat kosten onder de titel “Gepeper- de factuur voor gezinnen”. Zoals - terecht – gesteld wordt zullen de vele kleine maatrege- len samen een fragmentatiebom vormen die vooral onze Vlaamse gezinnen met kinderen zullen treffen.

De zorgverzekering wordt ver- dubbeld naar 50 euro, voor Vlamingen in een zwakke sociale positie is de stijging zelfs nog groter, van 10 naar 25 euro. De kinderbijslag wordt in 2015 niet geïndexeerd (kosten voor de gezinnen 63 miljoen euro), de kinderop- vang wordt duurder, het minimumtarief gaat van 1,5 euro naar 5 euro. In het onderwijs wordt het inschrijvingsgeld aan de universi- teiten fors verhoogd van 600 naar net niet 1000 euro. In het secundair onderwijs wordt veel bespaard. Er wordt met de vakbonden overlegd voor een ingreep van 20 miljoen euro in de omkadering. De zuivering van het afvalwater wordt op het Europese gemiddelde gebracht, dat kost aan de gezinnen 48 miljoen euro of zowat 18 euro per gezin gemiddeld.

De Vlaamse regering wil alle kosten die de distributienetbeheerders dragen (groene stoom, sociale tarieven,…) doorrekenen aan de gezinnen. Dat kost 47,5 miljoen euro per jaar aan de gezinnen of gemiddeld 18 euro per gezin. De woonbonus hervorming bete- kent een verlies van 1.300 euro voor nieuwe leningen die (jonge) gezinnen aangaan voor de bouw van een nieuwe woning. Er komen 200 euro uitgaven meer voor een gezin met twee kinderen als gevolg van het stopzetten van de voorziene vaste hoeveelheid gratis stroom en water.

Bij dit alles komt nog dat pa- rastatalen, zoals De Lijn, Kind en Gezin en de VRT zelf besparingen mogen invullen. Het so- ciaal verenigingsleven (bijv. het lenen van kampeermateriaal door jeugdbewegingen…) moet 190 miljoen euro inleveren aan wer- kingsmiddelen. Daar bovenop komen de fe- derale besparingen van de regering Michel 1 waar de liberalen eveneens het blauwe orkest dirigeren. Bijv. de indexsprong zal een werk- nemer met een modaal loon 20.000 euro kosten. De opbrengst van de index ingreep, zo wordt door de rechtse propaganda beloofd, omgezet worden in meer jobs. De kans is gro- ter dat de opbrengst ervan verdwijnt in de zakken van de patroons en de aandeelhou- ders. De federale regering heeft beslist de overuren in de horeca op te trekken tot 360. Zo wordt de zesdaagse werkweek terug inge- voerd, via overuren die wellicht niet eens ge- recupereerd kunnen worden. Dergelijke fle- xibiliteit opleggen is de klok tientallen jaren terugdraaien.

 

De supervermogende miljardairs zal het alle- maal worst wezen als het volk lijdt. Ze worden sinds lang verwend. Eén voorbeeld. De Fran- se luxekoning Bernard Arnault kwam naar België wonen omdat het hier een fiscaal para- dijs is geworden, onder regeringen van de voorbije dertig jaren. Het spreekt vanzelf dat de “Monaco-coalitie”, zoals deze regering in vakbondskringen wordt genoemd, hieraan niks zal veranderen. Als doekje voor het bloe- den heeft ze wel een zogenaamde “Kaaiman- taks” (naar het belastingsparadijs op de Britse Kaaimaneilanden) voorzien, maar dit is meer propaganda dan realiteit. De vernoemde mijnheer B. Arnault maakt gretig gebruik van onze notionele interestaftrek, onze belasting- vrije winsten op aandelen, enkele interessan- te dubbelbelastingverdragen met buurlanden, successieplannen met stichtingen en nog meer “fiscaal lekkers” in België. Meestal ge- beurt dat in het verborgene via vennootschap- pen die niemand kent. B. Arnault gebruikt niet minder dan zeventien Belgische firma’s. Hij heeft de Kaaimaneilanden niet nodig, want België is ook een fiscaal paradijs. Het legde hem geen windeieren. De Franse miljardair heeft in 2013 340 miljoen euro winst gemaakt en de Belgische fiscus verdiende daaraan 4,86 miljoen euro, of zowat 1,43% (vergelijk dan de belastingsvoet op inkomen uit arbeid en middeninkomens). In de zakenkrant De Tijd (9 augustus jl.) werd daarover bericht. Na onderzoek van de firma’s van Dhr. Arnault besloot DeTijd-journalist dat “de winst voor belastingen amper verschilt van de winst na belastingen”. Wat het meest ergerlijk is, is dat de politieke klasse zelf de voorwaarden ge- schapen heeft voor de groeiende overheids- tekorten. De staat genereert verhoudingsge- wijs nauwelijks nog inkomsten van de super- rijke families en bedrijven die honderden mil- joen aan inkomen en vermogen hebben (en ze vaak versassen naar belastingsparadij- zen). Zelfs de voorzitter van een machtige Vlaamse organisatie, die je moeilijk van linkse sympathieën kan verdenken, pleit openlijk voor het aanspreken van de topvermogens om hun steentje bij te dragen. We hebben het over Piet Vanthemsche, voorzitter van de Boerenbond. Er zijn multinationals die minder belastingen betalen dan de secretaresse van de baas. Recent kwamen multinationals zoals Apple, Google, Starbucks, en Amazon we- reldwijd in opspraak omdat uitlekte dat zij via complexe sluiproutes hun belastingsrekening weten te drukken tot bijna nul. Het Financieel Netwerk Vlaanderen (FAN) samen met de vakbonden en andere sociale organisaties pleiten voor een rechtvaardige fiscaliteit die besparingen overbodig maken. “Als de rege- ring zou kiezen voor een progressieve belas- ting op het totaal vermogen vanaf 2 miljoen euro, kan dat 9,5 miljard euro opbrengen voor de staatskas. In dit voorstel wordt het totale vrijgestelde vermogen nog eens verhoogd met 500.000 euro voor de eigen woning. Als alleen de gezinnen met een vermogen groter dan 1,5 miljoen euro onder de vermogensbe- lasting vallen dan komt slechts 3% van de bevolking in aanmerking. Dat zijn 138.000 gezinnen.” (LBC-maandblad, Ons Recht, oktober 2014)

*

De regeringscoalities in Vlaanderen en België gaan uit van een aantal uitgangspunten van de ultraliberale Chicago- school, die in brede kringen verworpen worden. Eén van die uit- gangspunten is de verlaging van de loonlas- ten. In zijn pas verschenen boek “De limieten van de markt” stelt Prof. Paul De Grauwe dat we hoge loonkosten moeten koesteren. In zijn boek toont hij met cijfers van het World Eco- nomic Forum aan hoe hoger de loonkosten, hoe hoger het concurrentievermogen is. Hij verwijst naar de Scandinavische landen waar hoge loonkosten toelaten onderwijs, onder- zoek en sociale zekerheid te ontwikkelen. Prof P. De Grauwe vindt de indexsprong ver- werpelijk. In tijden van dreigende inflatie en aanmodderende crisis van de vraag is het compleet onzinnig en gevaarlijk. Rekening gehouden met de loonsubsidies van de overheid is de loonkloof met de buurlanden in de recente jaren 2,8% geweest. Van vakbon- den tot economen vinden het grotesk die loonkloof te willen dichten met 4 miljard ca- deaus aan het patronaat zonder enige garan- tie of tegenprestatie. Terwijl de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) einde 2013 voor- spelde dat de nettoloonkloof in 2014 zou da- len tot 1,8%. Er werd en wordt dan steeds verwezen naar Duitsland. Onze zogenaamde ‘ontspoorde loonkloof’ met dat land was gro- tendeels te wijten aan de loondeflatie in Duits- land die werd doorgedrukt tien jaar geleden. Dat betekende een reële loonsdaling in Duits- land van 4% en het ontstaan van een leger van 7,5 miljoen werkende armen. Het zijn de recente loonsstijgingen in Duitsland die de kloof hebben gedicht. Jobs, jobs, jobs is de officiële prioriteit van de regeringen Michel I en Bourgeois I. Valeria Pulignano (KULeu- ven) deed onderzoek bij 194 personeelsdirec- teurs van in België actieve Multinationals in verband met hun tewerkstellingsbeleid. Zij stelde vast dat amper één op vier bedrijven zijn loonkosten belangrijk vindt bij de toewij- zing van investeringen. “Op enkel arbeidsin- tensieve sectoren (red. vnl. met lage scho- lingsgraad?) zien we dat in België de loon- kosten geen beslissende rol spelen… Lagere loonkosten kan op korte termijn de competiti- viteit verhogen, maar je kunt er geen duur- zaam economisch model op bouwen. Het is zelfs een zeer riskante strategie omdat je niet weet wat andere economieën gaan doen en er een neerwaartse spiraal kan groeien . Een economie die enkel op lage lonen is geba- seerd creëert geen vooruitgang. Koopkracht is en blijft de basis van duurzame economi- sche groei”. (Knack, 22 oktober jl.)

*

Het spreekt voor zich dat deze pletwals aan inleveringen de samenleving in beroering brengt. Het is gewoon het verder zetten van het beleid onder paars, centrum- links, maar nu in nog een versnelling hoger. Spil van het verzet zijn de drie grote vakbonden die in al- lerlei vormen actie zullen voeren, ook de sta- king. De staking is het middel bij uistek van de werknemers om hun democratisch recht uit te oefenen, gegarandeerd door internationale verdragen. De sociale geschiedenis in Vlaan- deren en België leert dat enkel na algemene stakingen, belangrijke verworvenheden wer- den afgedwongen van de heersende klasse. Denk aan de afschaffing van kinderarbeid en het cijnskiesrecht, in 1921 na 50 jaar strijd werd artikel 310 geschrapt dat stakingen ver- bood, de algemene staking in 1936 voor het minimumloon en betaalde vakantie en de cri- sis van de jaren dertig, de oorlog en vier jaar antifascistische strijd mondde uit in een ver- plicht stelsel van sociale zekerheid. Niet al- leen vakbonden uit de meest brede sectoren komen in beweging. Denk aan het actie- en overlegplatform “Hart boven Hard” (zie MV- oktober jl.). Ook de Vlaamse jeugd roert zich. Denk aan de al begonnen acties tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld aan de universiteiten. De Vlaamse jeugdraad met 48 organisaties hebben een “jeugdmanifest” uit- gegeven dat zich verzet tegen besparingen (die toegevoegd worden aan de al bestaande uit de vorige Vlaamse regering). De ultralibe- rale opstelling van het rechtse Vlaams natio- nalisme is een ramp voor de welvaart en wel- zijn van het Vlaamse volk. Het splijt Vlaande- ren verder in twee en is niet van aard om bij te dragen aan een breed sociaal draagvlak en consensus in de strijd voor een zelfstandig Vlaanderen.

Miel DULLAERT