Nummer 21


"Ik ween om bloemen, in den knop gebroken..." | september - oktober 1996


Kort genoteerd ( )<< Nummer 21

Grapjassen

De Waalse PS is nu wel helemaal de pedalen kwijt. Volgens haar is er een 'hetze' bezig in 'het Noorden van het Land' om van de Waalse PS een 'punching ball' te maken (LLB, 20 augustus). Let wel, deze uitval kwam er nog voor de affaire Cools terug opgerakeld werd. Bij de opening van de feesten van de Waalse Gemeenschap deed Collignon er nog een schepje bovenop door opelijk de kranten Het Volk, De Standaard en de VTM aan te vallen.

Inmiddels werpt de vorst zich op tot het geweten van het land. Zijn broer en voorganger, de bijna heilig verklaarde Boudewijn de Eerste, vond het blijkbaar wèl een probleem om, ten tijde van de Egmontregering, een Vlaams-nationalist (Frans Baert) minister van Justitie te maken. Baert is dan ook nooit minister geworden, omdat dit het Hof niet behaagde. Om de eed af te nemen van pipo's zoals een Van der Biest of Mathot hadden Boudewijn en zijn omgeving blijkbaar minder problemen. Maar als je zoiets zegt in Vlaanderen, doe je mee aan een onbetamelijke hetze...

IJzerbedevaart (1)

Bepaalde Vlamingen hebben overigens ook àlles begrepen van Public Relations. Die lui die de voorbije IJzerbedevaart verstoord hebben zijn waarschijnlijk te stom om te beseffen welk kwaad zij de Vlaamse beweging hebben berokkend. In binnen- zowel als in buitenland. Het enige voordeel van deze buitensporigheden is dat ze zichzelf voor een heel tijdje uit de beweging hebben gesloten, en dat is maar goed ook.

Het gaat er 'em trouwens niet om of het nu om 'grove' baldadigheden dan wel 'kleine' schermutselingen waren, het gaat over het effect van zoveel onzin.

Het meer dan betreurenswaardige feit dat een organisatie als de VVB zich niet duidelijker heeft gedistancieerd van het gebeurde, biivoorbeeld door de schuldigen bij naam en toenaam te noemen, heeft de reputatie van deze vereniging niet veel deugd gedaan. Een beetje meer moed van die kant was op zijn minst welkom geweest...

IJzerbedevaart (2)

Voor Bart Laeremans, die bekend staat als behorende tot de 'Vlaamse vleugel' van het Blok waren de gebeurtenissen op de IJzerbedevaart "allemaal zeer erg en zeer betreurenswaardig. Het was een zwarte dag, ik heb er niet van geslapen", aldus het parlementslid. Toch meent Laeremans dat het maar om enkele "alleenstaanden" ging, een tiental "leeghoofden" die werkelijk over de schreef zijn gegaan. Dat bepaalde van die heerschappen, die het front aanvoerden later op de dag opgemerkt werden in gezelschap van kamerlid Xavier Buisseret bewijst volgens Laeremans niet dat het Vlaams Blok één en ander georganiseerd heeft. "Buisseret kan misschien contacten hebben met die lui, maar hij zal ze niet gestuurd hebben." Gevraagd naar de betrokkenheid bij de schermutselingen van de partijvoorzitter Frank Vanhecke stelt Laeremans: "Ik stond twee meter achter hem, maar ik lette even niet op toen het begon. Men heeft mij gezegd dat Anciaux begonnen is." Het opmarcheren van het VNJ tijdens de vlaggenparade kwam wellicht "niet op het gepaste moment". Laeremans was er evenmin getuige van dat een bejaarde VOS-militant brutaal uit de weg werd geduwd, maar meent te weten "dat jongere of oudere VOSsers met hun vlaggen naar de VNJ'ers uithaalden". Of de fluitjes die massaal werden uitgedeeld van het Vlaams Blok afkomstig waren kon Laeremans ook al niet zeggen. "Dat moet u op het Madouplein vragen." (Het Blok had wel opgeroepen om Vandenberghes toespraak door een fluitconcert onmogelijk te maken.) Ondanks alles was dit te verkiezen boven de "decadentie" die de Bedevaart sedert de aanstelling van Lionel Vandenberghe als voorzitter gekenmerkt heeft. "Vorig jaar was men de politici die daar aanwezig waren (o.m. Luc Van den Brande, nvdr) haast aan het bejubelen." Dat de toespraak dit jaar toch ondubbelzinnig radicaal was doet daar niets aan af: "Voor vier jaar hebben we ook gezien hoe Van den Berghe zijn woorden "Waalse vrienden, laten we scheiden" weer inslikte. Hij is een windhaan. Het IJzerbedevaartcomité werkte als een rem op de Vlaamse beweging".

IJzerbedevaart (3)

Kamerlid Geert Bourgeois (VU) had een ander verhaal: "Ik was bij de aanvang van de plechtigheid wat later en bevond mij dus op enige afstand toen de schermutselingen begonnen. Ik kon heel duidelijk zien hoe Frank Vanhecke zijn naaste buur ophitste om een rel uit te lokken met Oswald Van Ooteghem (VU, nvdr). In de politiek moet men tegenstand kunnen aanvaarden, maar het Vlaams Blok is nu in elk geval te ver gegaan."

IJzerbedevaart (4)

VVB-hoofdbestuurslid Huguette De Bleeckere vond het fluitconcert een ongepaste actiemethode. "Ik ben daar altijd al tegen geweest, en ik heb dat altijd gezegd"

IJzerbedevaart (5)

VU-voorzitter Bert Anciaux stelde achteraf dat "het nu duidelijk is dat het helemaal niet gaat over maximalisten en minimalisten. Men moet het Vlaams Blok nu veroordelen. De mogelijkheden tot politieke samenwerking worden nu wel héél erg beperkt. Ook de Vlaamse beweging moet dat inzien. Peter De Roover heeft nog enig krediet, of de Vlaamse Volksbeweging zoals die in Brussel actief is. Maar men moet afstand nemen van het Vlaams Blok".

IJzerbedevaart (6)

Enkele dagen later werd door het IJzerbedevaartcomité inderhaast een "Moment van eerherstel" gehouden.Vandenberghe legde een krans neer en hield een korte redevoering, waarin hij onder meer zei: "Overal ter wereld respecteren alle culturen hun doden, hun voorvaderen. Vroeger werd hier grafschennis gepleegd door Vlaams-vijandige krachten, vorige zondag door mensen die tot onze eigen rangen behoorden. Willen deze figuren en groeperingen soms zichzelf uitsluiten uit de Vlaamse beweging door op deze plaats geweld te plegen op eenvoudige bedevaarders, zelfs op een bejaarde VOSsen-vaandrig? Wij vragen aan onze dierbare doden verontschuldiging. We kunnen helaas niet zeggen "Vergeef het hun want ze weten niet wat ze doen". Ze wisten maar al te goed wat ze deden. De acties waren wel degelijk goed voorbereid. En alle groepen en individuen die opgeroepen hebben om op de weide actie te voeren, wisten zeer goed tot wat deze opruiende taal zou leiden."

IJzerbedevaart (7)

Het IJzerbedevaardersforum bracht daags nadien een persmededeling uit waarin het "elke vorm van fysiek geweld die op de jongste IJzerbedevaart heeft plaatsgevonden scherp veroordeelt". Het Forum breng verder in herinnering "dat het in de brief van juli ll. aan de leden schreef dat op de Bedvaartweide "alle geweld en provocatie moet vermeden worden" (...) Het Forum zet zich af tegen de actieve bemoeienissen van politieke partijen in deze problematiek (...) Het Forum ziet in de toespraak van de voorzitter van het IJzerbedevaartcomité positieve tekenen, die erop wijzen dat het Comité zich weer op één lijn stelt met de brede Vlaamse beweging."

IJzerbedevaart (8)

Comitélid Arnold Peeters kon het gebeurde moeilijk verkroppen, laat staan begrijpen. "Ik vraag mij af waar deze hetze eigenlijk op gebaseerd is. De comitéleden zijn wel degelijk trouwe flaminganten, die hun sporen verdiend hebben in de Vlaamse beweging. Maar met sommige dissidenten was karakterieel maar moeilijk samen te werken. Elke poging tot vernieuwing werd als een aanslag op het IJzertestament gezien. (...) Welja, ik geef les in een VU-vormingsproject, en ik heb wel degelijk in eer en geweten overwogen of dit mijn geloofwaardigheid als comitélid aantast. Ik heb de grens getrokken: ik ambieer geen politiek mandaat."

IJzerbedevaart (9)

Xavier Buisseret mag dan al - volgens Laeremans - 'braaf' geweest zijn tijdens de laatste bedevaart, in zijn column Met Plezier Xa 4 in het maandblad van het Blok gaat hij er prat op dat hij jàààren geleden mensen van Werkgroep Arbeid van de wei klopte. "De worm zat in het hout", aldus de mandataris. "Werkgroep Arbeid probeerde ook een jaar extreem linkse propaganda te maken, maar daar werd door ons vlug een einde aan gesteld." Inderdaad, met harde hand: een aantal mensen belandden in het ziekenhuis. Ook Voorpost heeft al heel wat op zijn palmares: wij herinneren ons bijvoorbeeld dat commando's van deze groepering betogers gingen aanvallen tijdens de anti-Egmontbetoging van 1978 te Dilbeek, omdat die van linkse signatuur waren. Om op die manier waarschijnlijk een breed verzet tegen het pact in de hand te werken? Dit soort lui horen simpelweg niet thuis in een Vlaamse beweging die zichzelf ernstig neemt. Zij zullen altijd een blok aan het been blijven en naar de buitenwereld toe enkel schade berokkenen.

Citaat

"Jan Caubergs keert zijn partij, het Vlaams Blok de rug toe. De enig mogelijke en dus juiste beslissing (...). Als partij stond het Vlaams Blok formeel niet tussen de betogers, maar ernaast. Wie wilde kijken, zag evenwel dat het Blok de kwade geest was achter het gebeuren, begreep dat het Vlaams Blok de knokploegen organiseerde en het veld in stuurde. Zelf zijn de heren lafhartig genoeg om buiten beeld te blijven als er klappen vallen: er zijn in die partij immers voldoende heren die omwille van hun moeilijk in te tomen gewelddadigheid ooit gerechtelijke verantwoording moesten afleggen. Durven toegeven dat men verantwoordelijk is voor het gebeuren, dat is natuurlijk teveel ruggegraat vragen van de nieuwe Vlaams Blok-Führer. En dus verloor het Vlaams Blok op de IJzerweide elke rechtvaardiging, plaatste de partij zich eens en voorgoed buiten de Vlaamse Beweging, maakte het Blok zichzelf definitief onmogelijk binnen om het even welke mensengroep."

Marc Platel in Het Belang van Limburg van 28 augustus 1996.

Brussel-Sarajevo

Dat België ten dode opgeschreven is, daar twijfelen hoe langer hoe minder mensen aan. De hele zomer lang verschenen in de Franstalige pers artikels met titels als bijvoorbeeld "Belgique Requiem". De debatten gaan dan ook vooral over de modaliteiten van de boedelscheiding en over de belangenbehartiging van de eigen gemeenschap in Brussel. Of nostalgisch, hoe had het vermeden kunnen worden?

De door Van den Brande vooropgestelde datum, 11 juli 2002, wordt echter in twijfel getrokken door sommigen. Zo is er pas een Franstalige roman verschenen die de feiten projecteert op 20 augustus 2007. Le siège de Bruxelles van Jacques Neirynck (uitg. Desclée de Brouwer) schetst een scenario waarin Wallonië bij Frankrijk gaat (behalve de provincie Luxemburg die met het Groot-Hertogdom versmelt) en waarin Brussel opgedeeld wordt in vier sectoren: het onaantastbare Europees District, de Linker-Kanaaloever, die de Vlaamse hoofdstad wordt, de Franstalige Brusselse Vrijzone en het Moslim-ghetto van Schaarbeek.

Nederlands in Frans-Vlaanderen

Sedert enige tijd is er een doorbraak genoteerd in de positie van het Nederlands als onderwijstaal (als vreemde taal wel te verstaan): onderwijstechnisch staat het Nederlands in Frankrijk nu op voet van gelijkheid met Engels, Duits of Spaans. Deze statusverbetering, die er gekomen is dank zij de inspanningen van de Nederlandse en Vlaamse ministers van Onderwijs, heeft nu ook een praktisch vervolg gekregen in de aankondiging van de Franse Onderwijsminister François Bayrou dat hij nu overgaat tot werving van gekwalificeerde leerkrachten (die eventueel in Nederland of Vlaanderen gerecruteerd zullen worden).

De Franse minister kreeg echter van de Onderwijsinspectie van Rijsel het zure bericht te horen dat er dan wel genoeg leerlingen moeten zijn. Slechts 67 leerlingen (oftewel 0,014 % van de middelbare schoolbevolking) koos afgelopen jaar Nederlands als eerste vreemde taal. In totaal volgden 447 leerlingen Nederlands als vreemde taal. Enigszins sarcastisch wijst men erop dat in gans Frankrijk 5,3 miljoen jongeren op school Engels leren, 1,6 miljoen Spaans, 1,4 miljoen Duits, 180.000 Italiaans, 20.000 Russisch, 10.000 Portugees en 6.500 Arabisch. De belangstelling voor de regionale talen als Bretoens, Baskisch of Occitaans wordt "uiterst matig" genoemd en bovendien zijn er te weinig "bevoegde leerkrachten Bretoens". Hoe zou dat nu komen?

Citaat

"Zo zie ik de specifieke gevoeligheid van vele Franstaligen in Vlaanderen: wij hebben niet meegewerkt aan de grote culturele emancipatiebeweging van het Vlaamse volk, maar wij zijn trots op wat het de laatste eeuw op andere vlakken gerealiseerd heeft. Wij blijven van dit Vlaamse land houden, zelfs al houdt het niet van ons. Daarmee is alles gezegd."

Jean-Claude Ricquier in "Les francophones de Flandre d'hier et d'aujourd'hui" uit La Revue Générale, nr 4, 1996.