Nummer 215


Europees Parlement | maart 2016


Nieuwe havenrichtlijn stap naar meer privatisering? (Lukas De Vos)<< Nummer 215

Europees Parlement

Nieuwe havenrichtlijn stap naar meer privatisering?

Straatsburg, EP, 9 maart 2016. - Het Europees Parlement bekrachtigt de havenrichtlijn die het bestuursmodel van alle 328 Europese havens vrij laat, en financiële transparantie oplegt. Toch is verslaggever Philip De Backer (ALDE) niet opgetogen. “Het is een fel afgezwakte versie van wat de Europese Commissie voorstelde. De liberalisering van alle diensten is uit de tekst gehaald”.

Het gaat dan met name over de afhandeling op de kaaien, en het statuut van de slepers en loodsen. Voor België is dat van groot belang, omdat het als enige vasthoudt aan het semiambtenarenstatuut van de dokkers en de loodsen. Er loopt trouwens een procedure tegen ons land. Voor 1 juli moeten er wijzigingen aan de 'Wet Major' worden aangebracht.

Dat elke haven zijn eigen bestuursmodel mag kiezen (zoals het bestaat voor Antwerpen, Zeebrugge en Gent) ligt voor de hand. Er zijn geen Europese regels voor. Europa aanvaardt wel dat sociaal overleg geëerbiedigd moet worden, maar de Commissie moet erop toezien of alles in overeenstemming blijft met de regels van de interne markt.

Net daarom wil De Backer een snelle wetswijziging, die een einde maakt aan “het Kot”, of de “Closed Shop”. Alleen wie daarbij aangesloten is en lid is van de vakbond kan arbeidsopdrachten krijgen. “Maar wat met bedrijven die aan het water liggen, en hooguit pakjes vervoeren of opslagruimtes aanbieden, die kun je toch niet afremmen door de strikte toepassing van de Wet Major ?”

Dat betekent dat alleen de kaaigebonden opdrachten een doorn in het oog zijn. “Dat een kraanman een degelijke opleiding moet hebben is logisch. Maar je kunt toch met gewone bediendecontracten en aan dezelfde arbeidsvoorwaarden de eenvoudiger werken laten uitvoeren ?”

De havens zijn voor de EU van uitzonderlijk belang. Driekwart van de hele in- en uitvoer verloopt over het water. De grote drie, Rotterdam, Antwerpen en Hamburg, zijn goed voor 25 % samen. Ook voor België is dat cruciaal. Antwerpen alleen is goed voor 7 % van het BBP, de haven stelt 65.000 mensen rechtstreeks te werk, en 80.000 onrechtstreeks. De Vlaamse havens leveren ook topwerk, ze hebben zich elk bekwaamd in een eigen niche: auto's in Zeebrugge, energiegebonden taken in Gent, containeroverslag in Antwerpen.

De liberaal De Backer wil ook snel de besloten gilde van loodsen openbreken. “Een staking als die van vorige week tast de betrouwbaarheid van de haven aan.loodsen hebben sinds 1988 nooit het werk neergelegd. In Rotterdam is het systeem ver-zelfstandigd, maar de loodsen zijn wel zelf betrokken partij, en hebben alle voordeel bij sociale rust”. Volgens de verslaggever zou heel Europa baat hebben bij vrijere concurrentie: het werk wordt veiliger, de productie verhoogt, de veiligheid gaat omhoog. “Antwerpen is nu de onveiligste haven van Europa”.

Met deze richtlijn in de hand kan direct onderhandeld worden met alle 28 lidstaten afzonderlijk. Hervormingen zijn in België al twee keer stukgelopen op het verzet van de havenarbeiders. De responsabilisering van de havens moet ook gedaan maken met de onderhandse contracten, meestal met kleine Oost- Europese havens. Tegen eind dit jaar kan de kaderrichtlijn afgerond worden en definitief groen licht krijgen.

Lukas DE VOS