Nummer 223


Hoofdartikel | januari 2017


De echokamer van de elite's (Bernard Daelemans)<< Nummer 223

Hoofdartikel

De echokamer van de elites


Het lijkt erop dat de spraakmakers van onze vaderlandse pers er veel moeite mee hebben het hoofd koel te houden nu het besef tot hen is doorgedrongen dat ze niet langer de spreekbuis zijn van 'de' publieke opinie, maar veeleer een 'echokamer van de elites', zoals een schrandere journaliste van De Standaard opmerkte die dan maar de straat op trok om 100 lukraak uitgepikte Vlamingen te vragen waarover ze zich zorgen maken. Veel meer dan vrees voor concrete terroristische aanslagen blijkt dat een 'culturele angst' te zijn. Tiens, een ze- kere Bart De Wever was al eerder tot dat inzicht gekomen.
 
Maar in de hoofden van een aantal hoofdredacteurs van onze 'kwaliteitsdagbladen' spookt nu kennelijk een existentiële angst over hun eigen wezen. Eén onnozel twietje van Theo Franken (een uithaal naar een VRT- journaliste) jaagt Bart Eeckhout van De Morgen op de kast. Uitgebreide verslaggeving, een opinie-stuk en een hoofdartikel op de koop toe worden aan de kwestie gewijd. Wordt Franken de Vlaamse Trump?  
 
Bij De Standaard  meent Karel Verhoeven zijn lezers heel wat uitleg verschuldigd te zijn aangaande het buiten- wippen van de dubieuze columnist Abou .Tahjah, die al jaar en dag een wekelijks forum krijgt in zijn krant. Tot twee keer toe komt hij in een hoofdartikel terug op de kwestie. Vooral om te zeggen dat de beslissing niets te maken heeft met enige druk vanuit het lezerspubliek dat de wansmakelijke en valse figuur al langer beu is. Of heeft Verhoeven de vernietigende kritiek nooit gelezen van de Nederlandse antropoloog en oorlogsfotograaf Teun Voeten over de 'gespleten tong' van .Tahjah, die zich in zijn columns inderdaad presenteerde als een ge- nuanceerd mens en bruggenbouwer, maar "op sociale media manifesteert zich een hele andere mens: simplis- tisch, leugenachtig, tendentieus, kwetsend, polariserend en opruiend, maar bovenal manipulerend. (.)  Men- sen als Abou .Tahjah bouwen geen bruggen, maar bouwen vijanden. Ze vervuilen het discours en zijn mede schuldig aan de voortdurende  escalatie van maatschappelijke spanningen die, als er niet snel wordt ingegrepen, binnen onafzienbare tijd tot een bloedig low-intensityconflict in de binnensteden van Europa zal leiden." (Brus- sel Deze Week, 25 mei 2016). Met de reeds overbekende  standpunten over de Palestijnse kwestie heeft dit dus niets te maken. In parlementaire wandelgangen hoorde ik nog een cynisch commentaar: ".Teetje, nu .Tahjah eruit ligt dreigt De Standaardweer te kunnen doorgaan voor een respectabele krant."  
 
Een jaar geleden had de VRT een VUB-vorser opdracht gegeven na te gaan hoe het gesteld is met de percep- tie van de openbare zender als objectieve, onpartijdige en onbevoordeelde berichtgever. De resultaten van dat onderzoek zijn me niet bekend, maar het is veelzeggend dat de VRT zelf zich zorgen maakte over zijn imago.
 
Het is in menig opzicht droevig gesteld met de journalistiek in Vlaanderen, daarvan getuigt ook Chris De Stoop in zijn boek Ex-reporter (zie onze boekenrubriek).  Het is niet de schuld van de journalisten zelf dat men er in de mallemolen van de 'gestroomlijnde pers' nauwelijks toe komt om aan verantwoordelijke journalistiek te doen. 
 
Een sprankeltje hoop waait ons toe uit Schotland: daar is in de nadagen van het onafhankelijkheidsreferendum
een nieuw dagblad opgericht, The National, een pro-onafhankelijkheidskrant, die er nu al twee jaar in slaagt het hoofd boven water te houden op een 'markt' van 5 miljoen Schotten. Op zijn minst bestaat daar nu een dissidente stem in het kapittel. Dat is toch wel gezond voor het maatschappelijke debat.
 
 

Bernard DAELEMANS