Nummer 224


Edito | februari 2017


Trump en de Europese Unie (Bernard Daelemans)<< Nummer 224

Hoofdartikel

Trump en de Europese Unie

De nieuwe president van de Verenigde Staten zet er stevig de beuk in. Op enkele weken tijd is het aantal spraakmakende beleidsdaden niet bij te houden. Met één twiet bracht hij de beurskoers van Ford 5% naar be- neden en enkele dagen later liet de autoconstructeur weten af te zien van de bouw van een nieuwe fabriek in Mexico, terwijl werd aangekondigd dat de productie in Flat Rock, Michigan wordt uitgebreid. Verschillende vrijhandelsverdragen werden afgeblazen, onder andere het TTIP komt er niet. Maar voor het Verenigd Koninkrijk wordt de rode loper uitgerold. Het immigratiebeleid wordt flink verstrengd en uit zeven landen zouden voorlopig geen inreizenden meer worden geaccepteerd. Saoedi-Arabië was daar eigenaardig genoeg niet bij maar ook België wordt extra gescreend en het visavrij reizen naar de VS vanuit ons land in vraag gesteld. De NAVO noemde Trump eerst achterhaald, maar nadien kondigde hij toch aan om binnenkort een NAVO-bijeenkomst in Brussel bij te wonen. Het is nogal duidelijk dat de Amerikaanse president een grotere financiële inspanning van de Europeanen in de NAVO-bestedingen verwacht.

En verder nog : Obamacare wordt gekortwiekt. De schuchtere herregulering van de banksector wordt weer ingetrokken. De banken zullen weer wat minder kieskeurig mogen zijn om kredieten te verstrekken. De nieuwe onderwijsminister is gewonnen voor de privatisering van de Public Schools. De minister van Arbeid is een uitgesproken tegenstander van sociale rechten en van het minimumloon. Men kan zich de vraag stellen of dit allemaal in het belang is van de gewone man die voor Trump heeft gestemd.

Het nieuwe bewind van het Witte Huis wordt hier te lande en elders in Europa door een ontredderde intelligentsia met enige paniek gadegeslagen. Die andere Donald, Europese Raadsvoorzitter Tusk, noemde Trump, samen met Rusland en China, een bedreiging voor Europa. Het Europees Parlement verzet zich tegen de mogelijke aanstelling van Ted Malloch als Amerikaanse ambassadeur vij de EU, omdat er niet samen te werken valt met deze euroscepticus', die de overlevingskansen van de euro op hooguit 18 maanden inschat.

De existentiële crisis waar de EU zich al sedert enkele jaren in bevindt, wordt door de bruuske koerswijzigingen aan de overkant van de Atlantische Oceaan, alleen maar dieper. De bankencrisis en vooral de eurocrisis zijn maar zeer gedeeltelijk bezworen. Ook de vluchtelingenproblematiek is maar schier bedwongen. Het Midden-Oosten blijft een onstabiel kruitvat aan de zuidoostflank van ons continent. De Brexit is een mokerslag voor de Europese Gedachte. En nu ziet het er ook nog naar uit dat Europa zijn geopolitieke boontjes meer en meer zelf zal mogen doppen.

Tusk en andere Verhofstadts pleiten nog maar eens voor méér Europa. Die bezweringen zullen niet veel indruk maken op de Nederlandse en Franse kiezers die straks voor Wilders en Le Pen zullen stemmen. De Unie is nog lang niet aan het einde van haar beproevingen.

We kunnen het een eens zijn met 'oude krokodil' Louis Tobback dat er heel wat redenen zijn om zich ongerust te maken over wat de toekomst brengt. Maar een Chantal Mouffe verheugt zich toch over de recente evoluties. De zogenaamde populisten zorgen terug voor tegenspraak en debat. Zonder debat is er alleen maar eenheidsworst en dat is de dood van de democratie. "We kunnen niet zonder een vorm van Europese samenwerking", zegt ze nog, "maar deze Europese Unie kan niet van binnenuit hervormd worden. Ze is volstrekt neoliberaal".

We gaan spannende tijden tegemoet. No more business as usual.

 

Bernard DAELEMANS