Nummer 227


Vakbondsverweer tegen Europees commissaris Violeta Bulc | mei 2017


Vrachtwagenbestuurders, de nieuwe slaven (Lukas De Vos)<< Nummer 227

Vakbondsverweer tegen Europees commissaris Violeta Bulc

Vrachtwagenbestuurders, 'de nieuwe slaven'


'Geen sociale dumping. Wij zijn mensen'. Het was een kleine, maar kleurrijke protestactie voor het gebouw van het Europees Parlement in Staatsburg. Veel vlaggen, veel zon, korte toespraken van Europarlementariërs en vakbondslieden uit 14 landen, maar zonder truck. Voorlopig toch.


'Dit is maar een eerste waarschuwingsactie', zegt Kathleen Van Brempt (S&D). 'Blij dat alles vreedzaam verloopt. Het zijn de dokkers niet die begin jaren 2000 hier de ruiten ingooiden. Maar ik vrees wel, als het 'mobiliteitspakket' van commissaris Violeta Bulc onvoldoende sociale bescherming biedt, dat ze hier met duizenden staan. In hun truck. En veel heb je er niet nodig om een stadje als Straatsburg plat te leggen.'


Eén front tegen de eindeloze liberalisering. Die ten koste gaat van iedereen, vrachtwagenchauffeurs en vervoersbedrijven. Van Brempt: 'Het gaat niet tussen de West-Europese lidstaten en de nieuw toegetreden oostelijke landen. Wij willen best een open markt en vrij verkeer van werknemers. Het draait om iets heel anders. Om uitbuiting, sociale fraude, oneerlijke concurrentie.'


Vakbondsman John Reynaert van de Belgische Transportbond is ziedend. 'Jarenlang heeft Bulc niets gedaan. Nu heeft ze plannen. Allicht omdat ze het einde van haar mandaat voelt naderen en ze toch de geschiedenisboekjes wil halen. We hebben de voorbije weken ettelijke gesprekken met haar gehad. Dovemanspraat. Ze ontkent alles en zegt dat we niet weten waarover het gaat. 't Zou wat.'


Ja, waarover gaat het dan ? Verdere uitholling van de arbeidsvoorwaarden voor truckers en regelrechte misbruiken, stellen de bonden. 'Ze wil de nu al losse regels nog versoepelen. Lees: steeds goedkopere arbeidskrachten, steeds onmenselijkere werkvoorwaarden. Eén van haar voorstellen is de verplichte weekeindrust terug te brengen tot één dag. Flexibilisering heet dat.'


'De bonden hebben gelijk', voegt MEP Hugues Bayet (PS, S&D) eraan toe. 'De rusttijden wil ze inkrimpen, de lonen inperken, de mensonwaardige levensomstandigheden van de Oost-Europese truckers bestendigen.'


Die zijn inderdaad ten hemel schreiend. 'Je moet weten', aldus Bayet, 'dat die jongens vaak meer dan drie maanden in de weer zijn, niet naar huis kunnen, maar in eigen land betaald worden. Daarmee lopen ze hier niet ver.


Bij ons ligt het gemiddelde loon van een trucker tussen de 2.500 en 3.000 euro bruto, een Bulgaar krijgt thuis hooguit 300 tot 350 euro. Bruto. Ik ken een Poolse trucker die zijn cabine piekfijn heeft ingericht, hij slaapt er maar al te vaak in op een parking; zet soms een tentje op bij een bron, heeft een eigengemaakte primitieve douche en een kleine generator. Maar in zijn bagage zitten honderden blikjes, die hij in Polen heeft gekocht, want hier kan hij het eten niet betalen.'


'Hoog tijd dat de rechten van de werknemers beschermd worden', meent Marc Tarabella (PS, S&D). 'De Europese Commissie moet stoppen met de rangen te sluiten, en zijn eigen leden beschermen, in plaats van zichzelf en de frauderende bedrijven.'


Het Nederlandse parlementslid Agnes Jongerius(PvdA, S& D), oud-voorzitster van het FNV (Federatie Nederlandse Vakbeweging, de grootste vakbond bij de noorderburen), hekelt op haar beurt de Commissie. 'Marianne Thyssen, commissaris voor sociale zaken, staat lijnrecht tegenover Bulc. Thyssen verdedigt een eerlijke detacheringsrichtlijn. Ze heeft de steun van voorzitter Jean-Claude Juncker. Maar vervoerscommissaris Bulc gaat haar eigen eenzame weg en wordt niet teruggefloten.'


De zaak ligt gevoelig in de Lage Landen. In Nederland ontdekten ze plotseling, dat verscheidene transportbedrijven opeens allemaal in Cyprus zaten. In België is nog maar kort geleden een razzia bij Jost gehouden: ongeveer 35 vervoerbedrijven staan onder verdenking. De top van Jost mag zich voor het gerecht verantwoorden voor het witwassen van zwart geld, belastingontduiking, inbreuken op de arbeidswetgeving, sociale fraude. Tachtig inspecteurs lichten nu de sector door.


Voor Claude Rolin (CDH, EVP) is de maat vol. 'De plannen van Bulc zijn een ware catastrofe voor het sociaal Europa, waar Juncker al in 2014 een punt van maakte.' Kathleen Van Brempt tempert de toon: 'Ik geef haar voorlopig het voordeel van de twijfel. Er wordt nog veel onderhandeld in de Commissie. Pas op 31 mei zullen we zien wat ze gaat voorleggen. Ze is minder streng in de leer dan haar voorgangers: de rechtse Loyola De Palacio en de liberaal Siim Kallas.'


De grootste problemen doen zich evenwel voor met de vervoerfirma's zelf en de postbusbedrijven die ze in armere lidstaten opzetten. Zo zitten er vaak meer dan 20 bedrijfjes op hetzelfde adres in Bratislava, de hoofdstad van Slowakije. 'En sommige zijn zo dom hun eigen naam te behouden', sneert Bayet, 'Ze voegen er gewoon Slovakia aan toe. Ze hebben geen enkele activiteit in dat land, ondanks hun 1.100 werknemers, maar ze werken wel volgens de plaatselijke sociale wetten, voorzieningen en salarissen.'


John Reynaert: 'Het is nog veel erger. Ook beheerders van Febetra, de Federatie van Belgische Transporteurs, hebben postbusfirma's in Bratislava. Eén heeft er zelfs een kantoor, SK Service, die andere ondernemers aanwijst hoe ze dergelijke firma's kunnen runnen. Het staat te lezen op de website van het Slovaaks Handelsregister www.orsr.sk.'


Door deze misbruiken hangen oneerlijke mededinging, sociale uitbuiting en verkeersonveiligheid als een vloek boven de sector', waarschuwt Mark Demesmaeker (N-VA, ECR).


Het avonddebat in het halfrond was een afknapper voor de vakbondslieden. Bulc stuurde haar kat. Ze was handig in Brussel gebleven voor het laptopverbod op vliegtuigen van de Amerikanen. Daarbij kwam, dat de inbreukprocedure tegen de Duitse tol vandaag zonder boe of ba te zeggen is stopgezet. 'Ze flubbert uit als een leeglopende ballon', was het ongezouten commentaar van Peter van Dalen (Christen Unie, ECR). Landbouwcommissaris Phil Hogan moest haar in Straatsburg vervangen. Wie gerekend had op rechtstreekse antwoorden kwam dus bedrogen uit. De eisen blijven.


Bayet: 'Ze willen eerst en vooral de behandeling van truckers onder de detacheringsrichtlijn krijgen. Dan kunnen de truckers een beroep doen op het minimumloon van de landen waar ze effectief werken.' Reynaert blijft furieus: 'Bulc wil de Oost-Europeanen negen dagen lang laten rijden in een ander land op de voorwaarden van hun thuisland, laag loon, kaduke sociale zekerheid. Dat zorgt voor nog veel meer banenverlies bij ons. 'Ze worden na die negen dagen gewoon met busjes of bestelwagens aan- en afgevoerd. Of erger. Ze rijden de grens over - naar Luxemburg of zo - en komen dezelfde dag terug; dan krijgen ze weer negen dagen. Dat is de clou. Pure oplichterij.'



Lukas DE VOS