Nummer 23


| januari 1997


Geen sterke vleugels voor dàt Europa (Christian Dutoit)<< Nummer 23

Met de democratische controle op de Europese besluitvorming gaat het niet zo goed. Dat is dan nog vriendelijk uitgedrukt, want een dergelijke controle is nauwelijks bestaande. Dit is geen nieuw gegeven, maar het gat werd nooit gedicht. Zowel op communautair als op intergouvernementeel niveau is het huilen met de pet op. Al járen heeft men het ter linkerzijde over dit 'democratisch deficit', maar, zo heet het, daar wordt aan gewerkt. In het Europees Parlement zijn de socialisten toch de grootste fractie, of het scheelt niet veel? Dat dit operetteparlement niets in de pap te brokken heeft wordt dan zedig verzwegen: het 'sociale' Europa staat immers in de steigers. Intussen worden alle onpopulaire maatregelen die de nationale regeringen verplicht (?) zijn te nemen afgeschoven op de Unie, maar er wordt zedig gezwegen over hoe die maatregelen tot stand kwamen.

Toch zijn er redenen om aan te nemen dat er stilaan verandering komt in de houding tegenover de Europese Unie. Het zijn lang niet alleen de arbeiders van Temse en Tubeke die dit Europa rauw lusten. België is altijd al de 'goede leerling' geweest van de Unie, maar ook hier begint de scepsis schuchter de kop op te steken. Dit is al veel langer het geval in een hele trits andere Europese landen. Eurofanaten wijzen dan in de richting van extreem-rechts, maar de Denen hadden hun Europese 'zondebok' al lang gevonden voor het rechtse duiveltje elders de kop opstak. De Franse communisten, die in december vorig jaar congresseerden, hebben zich grotendeels bij het kamp van de anti-Euro's aangesloten.

Maastricht is zowat een scheldwoord geworden bij heel wat Euro-gedupeerden. Het monetaire fetisjisme van de Unie heeft al enorme ravages aangericht, niet enkel bij specifieke bevolkingsklassen (Zuideuropese boeren, vissers...) maar ook in bepaalde regio's. Europa staat voor een toenemende onzekerheid in verband met arbeid en menswaardige arbeidsvoorwaarden. De enige les die kan getrokken worden uit de Euro-ellende is een vasthouden aan democratisch gecontroleerde, dus nationale besluitvorming. En die les wordt getrokken. De Nederlandse voormalige Europese Commissaris Andriessen betreurt dit: hij beseft dat, alle lippendienst ten spijt, Chirac en Major vandaag dichter bij mekaar staan dan Chirac en Kohl, als het op constitutioneel denken aankomt.

Het debat staat in Vlaanderen nog in zijn kinderschoenen. Wij zijn wellicht tè goede leerlingen van Europa geweest, en dat laat zijn sporen na. Daarom is het verheugend dat er binnen de Vlaamse beweging tenminste denkwerk geleverd wordt rond Europa. Het recente VVB-congres in Lokeren was een startsein in de goede zin. Maar er kunnen meer wagons aan de locomotief bevestigd worden. Vanuit een Vlaams-progressieve visie kan zeker nuttig denkwerk verricht worden. Want één zaak staat als een paal boven water: wanneer wij ervan overtuigd zijn dat enkel een nationale, democratisch gecontroleerde besluitvorming enig weerwerk kan bieden tegen de Euro-mastodont, dan bedoelen wij zeker niet de Belgische constructie. We kiezen liefst niet tussen pest en cholera.