Nummer 24


Nieuws uit het derde gewest en zijn riante omgeving | februari 1997


(Euro-)Brussel-kroniek (Erik Arckens)<< Nummer 24

Actieplan voor de rand

In een vorig nummer van Meervoud kon u lezen hoe de burgemeester van Overijse het Vlaams actieplan van minister-president Luc Van den Brande interpreteert. Dat dit actieplan een dode letter is, ook voor de Vlaamse regering, moeten we in Overijse opnieuw vaststellen. Terwijl er plannen worden gemaakt om de E19 te bebossen wordt in Overijse alweer een stukje natuurgebied bedreigd door de verkavelingswoede. Iedereen was er tot voor kort vrij gerust in dat het goed zou aflopen, er zijn immers vele structuurplannen die dit stukje grond aan de rand van het Zoniënwoud in bescherming nemen. Maar wat wil nu het geval? De eigenaar heeft na een procedure van 20 jaar bekomen dat de Vlaamse regering 60 miljoen planschade moet betalen. En als het op centen aankomt, dan stopt natuurlijk elke inzet van de Vlaamse regering. Het is duidelijk dat met het verdwijnen van dit stukje natuurgebied opnieuw wordt geknaagd aan de groene gordel rond Brussel, die als buffer tegen de verstedelijking werkt. Dat, in geval van verkaveling, hier voornamelijk Eurocraten hun rust zullen komen zoeken hoeft geen verdere uitleg. Bovendien hebben de boswachters van het Zoniënwoud laatst nog opgemerkt dat de vogelvariëteiten in aantal afnemen, dit is volgens hen te wijten aan het verdwijnen van 'bufferzones' aan de rand van het woud.

Gelukkig heeft Dirk Dewolf (CVP) - Overijses hoop in bange dagen - dit dossier goed opgevolgd. De gemeente Overijse geeft een negatief advies inzake de wijziging van het gewestplan (met onthouding van UNION). De wijziging van het gewestplan is immers strijdig met het structuurplan Vlaanderen, het structuurplan Vlaams-Brabant, het gemeentelijk structuurplan Overijse, het gemeentelijk natuurontwikkelingsplan en het actieplan van de Vlaamse regering.

Tot zover de Vlaamse actie in de Rand.

Vlaamse actie in Brussel

Anne Van Asbroeck, minister van Brusselse aangelegenheden in de Vlaamse regering, bracht - wellicht voor het laatst, want een afspraak binnen de meerderheid bepaalt dat zij halverwege dit jaar de baan moet ruimen voor een tot dusver nog onbekende CVP-gegadigde (M/V?) - toelichting bij enkele beleidsopties voor het komend semester. Zoals bekend is het haar gegund jaarlijks de fabelachtige som van 48 miljoen rond te strooien voor allerlei projecten als de zomerse Boterhammen in het Park, Klinkende Munt, Brosella Jazz en dies meer. De interessantste nieuwigheid is wellicht de voor de tweede helft van april aangekondigde Vlaams-Nederlandse week.

Ook rekende haar administratie voor dat de Vlaamse Gemeenschap in totaal een slordige 16 miljard uitgeeft in Brussel (de hoofdpost is natuurlijk het onderwijs).

Van Asbroeck was snel uitgepraat over één en ander, maar had wel een "belangrijke boodschap" uit te dragen. In Brussel, zo luidt het, moeten de Nederlandstaligen vóór alles samenwerken met de Franstaligen. "Wie de taalgemeenschappen tegen elkaar opzet, negeert de stedelijke problemen". (Doelt zij hier op de Franstaligen, die weigeren de taalwet integraal toe te passen en via de Cocof allerlei provocerende initiatieven ontwikkelen?) Op het terrein gebeurt die samenwerking ook daadwerkelijk, en het beste bewijs wordt geleverd door de vele kinderen uit taalgemengde gezinnen die in het Nederlandstalig onderwijs gerecenseerd worden: "In de liefde maakt taal blijkbaar ook geen verschil".

De minister maakte dan ook haar ergernis kenbaar over het wantrouwen dat er heerst in het overleg tussen de acht overheden die betrokken zijn bij de onderhandelingen over de op te richten vzw 'Brussel, culturele hoofdstad 2000'. Daar zouden discussies zijn gerezen over de taalevenwichten bij stemmingen. Zij bracht daarom haar lof uit aan het adres van Bernard Focroulle, die nauw betrokken is bij het artistiek programma van Brussel 2000, en voor wie "taalverschillen geen enkele rol spelen".

Ongetwijfeld is dit zo, getuige een lezersbrief in Humo van 7 januari waarin ene Thomas Van Achter zijn belevenissen in de Muntschouwburg, de fief van Focroulle uit de doeken doet "Ik ben woedend omdat ik door drie verschillende personen als een stuk vuil ben behandeld, in het Frans, in een Brussels cultureel centrum waarvan je toch zou mogen verwachten dat het personeel de beide landstalen beheerst."

Over een lang aangekondigd 'Vlaams actieplan voor Brussel' werd door Van Asbroeck niet gerept.

Ciné qua non

Vanuit de ingesteldheid dat taalgemengde culturele initiatieven moeten worden aangemoedigd, steunt de minister ook het project rond de heropening van de oude Arenberg-bioscoop in het centrum van Brussel, thans omgedoopt tot NOVA (duidelijk een tweetalige naam met als ondertitel: cinéma d'urgence/ciné qua non/mission impossible). Deze verkommerde zaal die tot het patrimonium van de Kredietbank in de Arenbergstraat behoort, wordt, met steun van de eigenaar opgeknapt, en moet een plaats worden waar driemaal daags films vertoond worden "die gewoonlijk niet buiten hun streek of land vertoond worden, films die enkel binnen een festival- of galerijcircuit circuleren".

Als daardoor de Vlaamse en Nederlandse films aan bod worden gebracht die anders zelden of nooit in Brussel te zien zijn (bijvoorbeeld - cynisch genoeg - het alombekroonde Manneken Pis, dat amper een week te zien was, om drie uur in de namiddag!), kan dit wel een leuk initiatief blijken. We vrezen echter voor een erg elitair/alternatief/experimentele programmatie, die misschien wel een eigen publiek heeft, maar die voorbijgaat aan de gewone Brusselse Vlaming.

Beleef Brussel in je eigen taal

Dat was het motto van een actie die door Hugo Weckx, de voorganger van Anne Van Asbroeck, werd opgestart. Eén onderdeel van de actie was het verspreiden van 'Bruisend Brussel'-zelfklevers onder horeca en handelszaken in Brussel, die, door het opkleven van de sticker konden aangeven dat men in hun zaak in het Nederlands terecht kon. Aan 16.500 handelaars werd een brief gestuurd, waarin werd gewezen op het belang van de naar schatting 500.000 potentiële Vlaamse klanten. CVP-volksvertegenwoordiger Walter Vandenbossche vroeg Weckx' opvolgster een stand van zaken. Blijkt nu dat van de 16.500 aangeschreven handelaars, er 300 reageerden of amper 1,5%.

VGC uit de nood

Eén van de moeilijkheden die zich voor de Vlaamse sociaal-culturele en welzijnssector stellen is het bereiken van de Vlamingen in Brussel. De Brusselse gemeenten weigeren steevast de namen van de Nederlandstalige ingeschrevenen mee te delen aan de administratie van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC). Geen enkel gemeentebestuur antwoordde zelfs maar op een vraag van VGC-voorzitter Robert Garcia (SP) in die zin (zie vorige Meervoud). Minister van Binnenlandse Zaken Johan Vande Lanotte zal hier echter eerstdaags een mouw aan passen: voortaan zou de VGC zijn gegevens rechtstreeks kunnen aftappen van het Rijksregister. Eerder had Vlaams minister Leo Peeters de Vlaamse gemeenten verplicht om hun 'emigranten' naar Brussel aan de VGC te melden.

Harenaars moeten "leegtes uitvullen"

Als je vanop de verbindingsweg tussen de Vlaams-Brabantse gemeente Diegem en het Brusselse Evere een zijweg inslaat die bijwijlen autosnelwegallures heeft om dan over te gaan in een barslecht wegdek dat door een desolaat landschap tussen en onder een aantal spoorwegviaducten meandert, kom je tenslotte in een gehucht, Haren genaamd, een rustig dorpje met bomen rond het kerkplein dat in niets doet denken aan een hoofdstedelijke agglomeratie. Het overgrote deel van de bewoners spreekt nog steeds Nederlands. Toch werd deze plek in 1948 bij Brussel geannexeerd (niet bij het gewest, maar bij de stad, zodat de gemeentelijke autonomie verdween), om de eenvoudige reden dat de bedrijven die zich langsheen het kanaal wilden vestigen, zoals de oer-Belgische chemiereus Solvay onder geen beding hun hoofdvestiging in het Nederlandse taalgebied wilden hebben.

Op één oktober werd de langverwachte omnisportzaal van de stad Brussel in Haren geopend. Het beheer van deze sportzaal werd door schepen Olivier Maingain in handen gegeven van een gemeentelijke vzw Association sportive de Haeren. Deze liet de bewoners van Haren onder meer het volgende weten : "Verschillende leegtes staan nog open uw voorstellen zullen ons helpen ze uitevullen (...) We verwachten Uw inschrijvingen vervoeg-ons".

Of hoe met de Vlamingen in Brussel almaar meer de spot wordt gedreven.

Afblokken

Weer werden in de hoofdstad allerlei initiatieven ondernomen om zoals dat heet het "Blok af te blokken". SP, Agalev en VU gingen het nieuwe jaar in met een gemeenschappelijke nieuwjaarswens aan alle Brusselaars (F/N) van goede wil, waaronder dus moet begrepen worden dat de sympathisanten van sommigen die "onlangs hun afbraakpolitiek in een "open brief aan de Brusselaars" hebben bekendgemaakt" daar niet bijhoren. Het lijkt eerder op een nieuwjaarsverwensing. De drie initatiefnemers, Michiel Vandenbussche, Adelheid Byttebier en Sven Gatz meldden ook dat zij klacht hadden neergelegd tegen de bewuste Open Brief van het VB, die zij "openlijk racistisch" noemen. In de toelichting neemt ook de VU aanstoot aan de manier waarop het VB de Franstalige Brusselaars wil aanzetten tot "anti-Waalse haatgevoelens". Dit past misschien in de nieuwe Wallo-Brux koers van de VU (Waar is de tijd van de VU-campagne "Geen Vlaams geld voor Waals staal?) , maar de vraag is wel waarom zij hun nieuwjaarswens dan publiceren in de Franstalige streekkrant Vlan, die Le Soir in anti-Vlaams racisme nog overtreft.

De CVP was boos omdat ze niet bij het initiatief was betrokken en de VLD, die wel was gevraagd, maar niet meedeed ondernam een ander initiatief : Leo Goovaerts nodigde alle fracties uit voor een gesprek, waarop alleen Dominiek Lootens (VB) opdaagde. Deze werd door Goovaerts 'ondervraagd' en gebuisd voor het examen van democraat, onder meer omdat Lootens weigerde 'de instellingen' (en dus ook het Brussels Gewest) te erkennen. Goovaerts was wellicht even vergeten dat hij kort tevoren zelf gepleit had om het Brussels Gewest uit te hollen door bevoegdheden over te hevelen naar Vlaanderen. Enfin, mede op basis van Lootens' onwil om "samen met de migrantenbevolking te werken aan een leefbaar Brussel" vond Goovaerts dat het VB zichzelf heeft uitgesloten van de discussie.

We hebben, zoals eerder gesteld, weinig sympathie met allerhande initiatieven om het Vlaams Blok aan te pakken. Het is uiteindelijk een soort anti-politiek die een alibi vormt voor de eigen machteloosheid om een goed beleid te voeren.

In Brussel kómt men er gewoonweg niet met "goede wil" alleen. Daarvoor zijn miljarden nodig die Brussel ontbeert. Speciaal de Vlaamse raadsleden zouden beter aansturen op een onderhandeling met Vlaanderen over de voor Brussel noodzakelijke harde investeringsprogramma's. Zo geven ze meteen wat tegengas voor de nazomerzotheden van het bezoek van hun excellenties aan Namen.