Nummer 29


Baskenland/Euskadi | september 1997


De executie van Miguel Angel Blanco: een blunder van formaat! (Geert Orbie)<< Nummer 29

De ontvoering en daaropvolgende executie door ETA van Miguel Angel Blanco, was een strategische blunder van formaat. Vooreerst door de politieke onbenulligheid van het slachtoffer: een 29-jarig conservatief gemeenteraadslid van het kleine industriestadje Ermua, zonder verdere belangrijke functies of verantwoordelijkheden. Ten tweede door het niet voorzien van de negatieve publiciteit en afwijzende reacties die deze actie in Baskenland, in de Spaanse staat, maar bovenal internationaal heeft teweeggebracht. Met name in Vlaanderen kwam de welwillendheid tegenover Baskenland en de Baskische zaak, die bij politici van alle gezindheden, bij journalisten, maar ook bij de brede publieke opinie was ontstaan na de zaak van het Baskische echtpaar Moreno en Garcia, op losse schroeven te staan. Het niet voorzien van deze heftige reactie in binnen- en buitenland, ze moge dan nog door de Spaanse autoriteiten georkestreerd zijn, getuigt van weinig politiek inzicht. De Baskische beweging zal het moeilijk hebben om haar blazoen op te poetsen.

Dit gezegd zijnde, weiger ik toch mee te huilen met de wolven in het bos. Ik betreur uiteraard het verlies van een jong mensenleven, maar wens vraagtekens te plaatsen bij de politiek-journalistieke hysterie die alle verantwoordelijkheid voor het probleem van het geweld in Baskenland in de schoenen van ETA wil schuiven. Op radio, televisie en in de krant (het redactioneel van Edi Clijsters in De Morgen vormde hierop een notoire uitzondering) werd ETA afgeschilderd als een bende fanatieke en moordlustige psychopaten, zonder enige steun bij de bevolking. Zelfs de meestal goed geïnspireerde Monde diplomatique verloor deze keer de pedalen. Zonder gehinderd te worden door enige kennis van zaken noemt hoofdredacteur Ignacio Ramonet de Spaanse staat een reële democratie en schrijft hij het Baskenland een bijna absolute autonomie toe. Waar aan ETA verweten wordt zich niet aan de democratische regels aan te passen, wordt op dezelfde titelbladzijde van het augustusnummer een lange analyse-tekst van subcommandante Marcos van de Zapatisten afgedrukt; bij mijn weten ook niet onmiddellijk een democratisch verkozen en geweldloos figuur.

Hetze

Wat iedereen in deze hetze uit het oog verloren is, is het standpunt van ETA. Nog nooit heeft deze beweging zo veel over onderhandelingen, over dialoog, over vrede gepraat als de laatste jaren. Wie de moeite neemt haar recente communiqués en documenten na te lezen, zal merken dat deze niet overlopen van extremistisch en wereldvreemd gezwets, maar oprecht getuigen van de wil om komaf te maken met het probleem van het geweld in Baskenland. In tegenstelling tot wat zowat alle media ons willen doen geloven voert ETA geen gewapende strijd om de onafhankelijkheid van Baskenland te veroveren.

Herhaaldelijk heeft ETA zich bereid verklaard de wapens neer te leggen in ruil voor het recht op zelfbeschikking voor het Baskisch volk. Op dit ogenblik wordt dit recht door de Spaanse grondwet uit 1978, die in Baskenland trouwens geen meerderheid kreeg, verboden. Diezelfde grondwet draagt het leger op om in te staan voor de territoriale integriteit van de Spaanse staat. Sinds de eerste verkiezingen na de dood van Franco behalen partijen die de onafhankelijkheid van Baskenland nastreven stelselmatig een meerderheid bij verkiezingen, maar door het ontbreken van het zelfbeschikkingsrecht zou zelfs 100% van de Baskische stemmen niet kunnen leiden tot een legale weg naar zelfstandigheid. Het Baskische volk heeft zich in meerderheid uitgesproken tegen de huidige Spaanse grondwet en tegen de toetreding tot de NAVO. Dit had geen invloed en er werd niet naar geluisterd. Een meerderheid binnen het Baskisch parlement sprak zich uit voor het zelfbeschikkingsrecht en voor de hergroepering van de Baskische gevangenen in eigen land. Respons van Madrid: nul! Waarom werd dit alles niet vermeld in onze kranten? De alom geprezen democratische principes lijken plots wel heel selectief te worden toegepast.

Etnische zuivering

Heel de poging tot diabolisering van ETA past in de oorlogsrethoriek en -praxis tegen het Baskisch volk van de opeenvolgende Spaanse regeringen van voor, tijdens en na Franco. Wat men ginds probeert door te voeren is niet meer en niet minder dan een etnische zuivering, met als doel het verdwijnen van het Baskisch volk. Soms letterlijk fysisch, vaker politiek-cultureel. De strijd van ETA en van heel de Baskisch-nationalistische beweging is een strijd tegen deze poging tot volkerenmoord. Deze strijd draagt mijn volle sympathie en steun weg en de keuze is snel gemaakt aan wiens zijde ik sta. In deze strijd vallen spijtig genoeg slachtoffers. Soms onschuldige en verkeerde. Ook ETA, met zijn tientallen gesneuvelde mili-tanten, zijn zeshonderd gevangenen en zijn meer dan tweeduizend ballingen, heeft in dit conflict zijn tol betaald.

Hoe betreurenswaardig men de dood van Miguel Angel Blanco ook moge vinden, de verantwoordelijkheid voor deze escalatie ligt volledig bij de conservatieve regering in Madrid en haar onverzettelijke politiek. Door deze blunder van ETA heeft Spanje een belangrijk punt gescoord, maar 'la lutte continue'.