Nummer 32


Baskenland/Euskadi | december 1997


"Erger dan het proces van Burgos..." (Christian Dutoit)<< Nummer 32

Terwijl Tony Blair handjes schudt met Gerry Adams en Martin McGuinness, besliste het Hooggerechtshof van Madrid om de volledige partijleiding van Herri Batasuna voor zeven jaar de nor in te draaien. Hun misdaad: hun opinie. In een verkiezingscampagne hadden ze namelijk een vredesvoorstel van ETA op video laten zien. De vroegere minister-president van Baskenland, Carlos Garaikoetxea, noemde het verdict erger dan het proces van Burgos in de nadagen van de Franco-dictatuur...

Reacties

In Baskenland zelf woedt de Kale Borroka (straatguerilla: zie het artikel in Meervoud nr. 29) weer in volle hevigheid. Er waren al onlusten in Errenteria, Donostia, Iruñea (Pamplona)... Justitie daarentegen voelt zich gesterkt, en denkt er nu over om één van de veroordeelden, Floren Aoiz, nog eens extra te vervolgen omdat hij openlijk had aangekondigd dat het vonnis ernstige gevolgen zal hebben. Er wordt ook een onderzoek ingesteld naar Ana Lizarralde, woordvoerder van de jongerenbeweging Jarrai, die verklaard had: "Als ze oorlog willen, dan krijgen ze oorlog". Jarrai wordt wel beschouwd als de spil van de Kale Borroka, maar het is maar zeer de vraag of de organisatie haar leden nog in handen kan houden na de jongste gebeurtenissen.

Behalve natuurlijk de Partido Popular van José Maria Aznar is zowat iedereen in Baskenland doodongelukkig met het politieke vonnis van El Suprema.

Dat hoeft niet te verwonderen. Ook de politieke vijanden van Herri Batasuna zijn niet gediend met dit proces en nog minder met het verdict. Hun tactiek om HB politiek te isoleren wordt onhoudbaar. Op syndicaal vlak werd het cordon sanitaire reeds doorbroken door de verregaande samenwerking tussen de christendemocratische vakbond ELA met HB-vakbond LAB.

De Partido Nacionalista Vasco (PNV), die samen met PP in de (Spaanse) meerderheid zit, zat het meest verveeld. Zij wachtte twee dagen met commentaar, maar onder druk van haar basis (vooral de vakbondsvleugel) moèst partijvoorzitter Xabier Arzallus wel negatief reageren. Hij trok meteen de objectiviteit van het Spaanse gerecht in twijfel, wat woedende reacties ontlokte in Madrid.

Toch is het protest van de PNV niet erg geloofwaardig, en enkel ingegeven door de druk van de basis.

"Wie in werkelijkheid de lakens uitdeelt in Baskenland, dat is de financiële wereld", aldus de Vlaamse priester-pedagoog Ludo Docx in de Financieel-Economische Tijd (6 dec. 1997). "De Baskische Banco de Bilbao y Vizcaya, BBV, is de belangrijkste bank van Spanje. Stel je voor dat Baskenland ooit de onafhankelijkheid zou verkrijgen, dan zou de BBV met zijn filialen in heel Spanje plots een regionale bank worden. Dat zal de bank nooit laten gebeuren. Er bestaan bovendien zeer sterke banden tussen de PNV, de grootste Baskische partij, en de BBV. Zij hebben allebei belang bij het status-quo."

Aan politieke kant ging Eusko Alkartasuna (EA), een gematigd-nationalistische partij, een stuk verder: het vonnis "getuigt van een juridische en politieke barbaarsheid en is zeer negatief voor de normalisering. Het proces op zichzelf was al omstreden, maar het vonnis is dat nog meer."

Wat nu?

Het is duidelijk dat de Spaanse conservatieve regering investeert in repressie, niet in dialoog. Door 23 vertegenwoordigers van een legale politieke partij omwille van hun opinie naar de gevangenis te verwijzen stelt de Spaanse staat zich op hetzelfde niveau als Turkije, dat om die reden uit de EU geweerd wordt. Het proces tegen H.B. was voor 200% een politiek proces.

Maar de regering in Madrid blijft potdoof voor alle binnenlands- zowel als buitenlands protest. In de beste stijl van vroegere dictaturen verspreidt zij propagandamateriaal, o.m. een videofilm die in 17 Europese landen verspreid wordt, tegen de Baskische onafhankelijkheidsbeweging.

Het wordt de hoogste tijd dat er vanuit democratische zijde in Europa fel gereageerd wordt. Vandaag is het Spanje. Wie volgt?