Nummer 48


Corsica | juli 1999


Een al te ijverige prefect (Jan van Ormelingen)<< Nummer 48

Corsica heeft de laatste maanden weer van zich laten horen, en daar is alle reden toe. Eerst waren er de verkiezingen, begin maart, die een belangrijke winst opleverden voor de nationalisten. Vervolgens kwam een affaire aan het licht die het de regering in Parijs even erg moeilijk maakte. Een paar weken geleden dan, toevallig of niet, werden de moordenaars van prefect Claude Erignac opgepakt. En de nieuwe prefect, Bonnet, zit nu in de gevangenis...

Over de verkiezingen hadden we het al eerder (Meervoud nr. 46). De weken daarop deed Parijs vergeefse pogingen om de toenadering tussen de verschillende nationalistische families te kelderen.

Eind april bleek de Franse overheid betrokken te zijn bij een affaire die herinneringen doet oproepen aan Greenpeace en Nieuw-Zeeland.

Het begon allemaal met wat een op het eerste zicht door-de-weekse aanslag leek tegen een illegaal gebouwd restaurant aan de kust, dicht bij Ajaccio (de beruchte 'paillote' chez Francis), maar kort daarna werden enkele leden van de GPS (Groupe de peletons de sécurité) en kolonel Henri Mazères opgepakt. Wat bleek? Eén van hen was bij de aanslag gewond geraakt en bij het vluchten werden verschillende bewijsstukken achtergelaten op het strand.

In het begin werd de hele affaire op ongeloof onthaald, en J.P. Chevènement en Lionel Jospin suggereerden dat de politie-agenten door 'terroristen' in de val gelokt waren, en bleven pal achter prefect Bernard Bonnet staan. Maar al vlug werd het duidelijk dat de GPS èn prefect Bonnet achter het hele opzet zaten. Bonnet kwam achter de tralies terecht voor zijn te grote ijver en werd ondertussen opgevolgd door Jean-Pierre Lacroix. Lacroix, die tot voor enkele jaren prefect was van het Bretoense departement Mor-Bihan, heeft zich in de eerste dagen van zijn ambt heel voorzichtig opgesteld. Hij is voor het herstel van l'Etat de droit, maar staat open voor de dialoog.

De zaak is natuurlijk nog niet helemaal uitgespit door het gerecht. Maar heel wat is toch al duidelijk, zo onder meer dat ze ook achter een paar aanslagen zaten, om vlak voor de verkiezingen de nationalisten in een slecht daglicht te stellen.

Na de moord op prefect Claude Erignac leek Parijs komaf te willen maken met het terrorisme (en nationalisme) op Corsica. Met de benoeming van de ultra-jacobijn Bernard Bonnet werd er een duidelijke beleidslijn getrokken. De moordenaars van Erignac moesten gevonden worden en Bonnet kreeg hiertoe alle middelen. Eén van die middelen was het oprichten van een speciale anti-terrorisme-eenheid die onder rijkswachters recruteerde en die geen Corsicanen mocht bevatten: de GPS (27/07/1998). Al snel kreeg de GPS de naam van 'privé-militie' van Bonnet. Het terrorisme werd teruggedrongen tot een 300-tal aanslagen per jaar, vroeger was dat meer dan het dubbele. Het nationalisme werd ook teruggedrongen: de verkiezingen van 1998 deden vermoeden dat de nationalisten voor jaren uitgeteld zouden zijn.

Maar de uitzonderingsmaatregelen om l'Etat de Droit op het eiland te herstellen bleken het effect van een veer te hebben: het nationalisme werd ingedrukt, maar nu de schandalen van de maatregelen naar boven komen springt het nationalisme vooruit.

De verkiezingen in maart jl. waren een belangrijke overwinning, want kort daarna kwamen de eerste contacten tussen de ooit in een bloedige strijd verdeelde nationalistische clans tot stand. De affaire van 'la paillote' heeft de nationalisten alleen maar versterkt. Op 15 mei werd er een grote, gezamenlijke betoging gehouden van alle nationalistische en regionalistische strekkingen (10 à 15.000 betogers). Iets wat eind vorig jaar nog voor pure fictie zou zijn gehouden.

25 mei zou een moeilijke dag worden voor de regering, want de rechtse oppositie zou een motie van wantrouwen indienen. Maar twee dagen ervoor werden verschillende nationalisten opgepakt in verband met de moord op Claude Erignac. Al na een paar dagen kwamen er bekentenissen en de regering Jospin was gered. De nationalisten die nu in de gevangenis zitten gaven toe dat ze deel uitmaakten van een commando dat de moord op de prefect tot in de perfectie had voorbereid. Maar aan één ding hadden ze niet gedacht: hun zaktelefoon. De moordenaar zelf is nog niet gevonden: het gaat om iemand die zich van het Corsicaans Nationaal Bevrijdingsfront (FLNC) afscheurde omdat hij zich niet wilde neerleggen bij hun 'gematigde' koers. Het gaat om een herder die het woeste binnenland van Corsica heel goed kent.

Uit opiniepeilingen blijkt dat heel wat Fransen het Corsica-feuilleton beu zijn, en het eiland zijn eigen weg laten gaan is voor hen steeds minder een probleem.