Nummer 76


Binnenland | april 2002


Het 'cordon sanitaire' aan het uitdoven? (Christian Dutoit)<< Nummer 76

Meervoud heeft nooit erg warm gelopen voor het na 'zwarte zondag' door enkele niet helemaal onterecht bezorgde progressieven bedachte 'cordon sanitaire' tegen het Vlaams Blok. Niet omdat we het ideeëngoed van deze partij erg compatibel vinden met het onze, maar gewoon omdat het een politieke strategie is die nergens toe leidt, wat ook wel uit de feiten blijkt. De afgelopen weken kwam het beruchte 'cordon' helemaal op de tocht te staan, wegens een aantal evoluties in Nederland en Frankrijk, en een voor de voorstanders vervelende enquête bij 400 stemgerechtigde Antwerpenaren waaruit blijkt dat twee op drie Sinjoren het cordon meer dan 'beu' zijn.

Vooreerst dit: het 'cordon sanitaire' betekent - volgens ons althans - enkel dat er geen bestuursafspraken gemaakt worden met verkozenen van het Vlaams Blok. Het betekent niet dat de partij moet verboden worden of dat haar verkozenen niet hoeven behandeld te worden als alle andere verkozenen. Wij zijn het dus bijvoorbeeld niet eens met een Geert Bourgeois als die opteert voor een Europees hof dat zou moeten uitmaken of het Blok al dan niet legitiem is. De ervaringen met 'Europa' zijn wat dat betreft niet erg hoopvol. Europa doet qua hypocrisie niet onder voor de natiestaten. (Denken we maar aan het vermanende vingertje tegen Oostenrijk, waar om even ernstig te blijven na de machtsparticipatie van Haider geen dingen gebeurd zijn die Israël zich kan permitteren, maar Europese sancties tegen dit laatste land blijven vooralsnog uit).

Nederland

De recente doorbraak van Pim Fortuyn in Nederland (in de tweede grootste Nederlandse stad werd zijn partij er meteen de grootste) heeft het debat aangezwengeld. Blijkbaar voelen de Nederlanders - ook ter linkerzijde - helemaal niets voor een soort polder-cordon-sanitaire. Verstomming alom bij politiek correcte Vlamingen. Nederland is toch hèt gidsland als het gaat om de strijd tegen extreem-rechts? Er klopt dus een en ander niet. Geen nood: een politoloog als Marc Swyngedouw stelde al meteen dat er een onderscheid moet gemaakt worden tussen 'extreem-rechts' en 'uiterst-rechts', waarbij Pim dan bij die tweede soort hoort. Ook Yves Desmet van de 'links'-liberale krant De Morgen slooft zich uit om nuances te vinden die het Nederlandse standpunt vergoelijken. Met weinig succes overigens.

In Nederland zelf zag het er een tijdje naar uit dat de Vlaamse strategie zou gevolgd worden om Fortuyn te 'bestrijden'. In het jeugdjournaal werd hij vergeleken met Berlusconi, Mussolini (omwille van zijn kale knikker?), Hitler en zelfs Mao. Pamela Hemelrijk, een columniste in NRC-Handelsblad, kon er nog om lachen: "Dat laatste is nog het grappigste, als je nagaat hoe positief ze nog over Mao dachten en schreven toen die tijdens de Culturele Revolutie bezig was de grootste massamoord uit de wereldgeschiedenis op zijn naam te brengen. (Ruim 26 miljoen doden. Bron: Guinness Book of Records. Ja, ze zijn kort van memorie, die sociaaldemocraten van ons.)"

Goed, iets anders dan maar. In Het Parool werd één of andere psychiater van stal gehaald, een zekere mevrouw Iki Halberstadt-Freud, de ex-echtgenote van een PvdA-kopstuk, die op de voorpagina mocht uitleggen dat Fortuyn aan 'narcisme' lijdt. Er werd gesteld dat hij een 'borderlinepatiënt' is of dus iemand die op het randje van een psychose balanceert. Er werd net niet gesuggereerd hem in een psychiatrische instelling op te nemen, iets wat nochtans een beproefde Sovjetmethode was om politieke dissidenten monddood te maken. In Vrij Nederland (23 maart) werd gesteld dat er een 'flikkerfascisme' bestaat, een intrinsiek verband tussen homoseksualiteit en fascisme. Schrijver van het schrijfsel, een zekere Stephan Sanders, nota bene zelf een homo, stelt dat zowel homoseksualiteit als fascisme het beste kunnen gedijen bij 'wetteloosheid en instantbevrediging'. Hemelrijk in NRC: "Kunt u nagaan hoe het partijbelang voor Sanders boven alles gaat: hij is zelfs bereid zichzelf als fascist verdacht te maken om de huid van de PvdA te redden."

Maar blijkbaar is ook dat weer van de baan. Nu wordt het - overigens dolzinnige - programma van Fortuyn ('De puinhopen van acht jaar paars') bestookt met ernstige argumenten zoals statistieken, waarbij het Nederlandse ministerie er niet voor terugdeinst eventjes 2000 asielzoekers te antidateren en, zoals een commentator het verwoordde, men "straks nog gaat bekendmaken hoeveel het misdaadcijfer de afgelopen 24 uur is gedaald".

Goed dus, Pim Fortuyn wordt netjes en volgens het boekje bestreden door politiek correct Nederland, maar van een 'cordon sanitaire' is er helemaal geen sprake. Dat zou te gevaarlijk zijn gezien de prognoses van allerlei dure opiniepeilingen en bovendien is hij misschien wel 'uiterst' rechts maar niet 'extreem'. En hij heeft al netjes laten weten dat hij niet wenst in te gaan op de avances van Philip Dewinter. Waarom zou hij overigens? En volgens de hoofdredacteur van De Morgen stelt er zich geen probleem omdat Fortuyn geen 'nationalist' zou zijn en geen erfenis uit het verleden met zich meesleept. Larie en apenkool natuurlijk, maar het klinkt goed in bepaalde middens.

Frankrijk

Op het ogenblik dat we dit schrijven zijn we nog niet op de hoogte van enige resultaten in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Merkwaardig is wel dat Jean-Marie Le Pen slechts heel nipt en met de grootste moeite aan zijn 500 handtekeningen geraakt is om te mogen kandidaat zijn, daar waar hij toch - laten we even gokken - een tiental percent van de Fransen vertegenwoordigt. Dit probleem hadden de drie trotskistische partijen blijkbaar niet. Nu is er toch iets merkwaardigs aan de gang. Le Pen - iemand die niet meteen onze hoogste achting wegdraagt en uitspraken gedaan heeft over de Joden waar een Roeland Raes zijn vingers kan van aflikken - is in Frankrijk een zeer controversieel figuur, maar blijkens een opiniepeiling van CSA gemaakt voor Le Parisien op 27 maart kan hij rekenen op 51% van de Franse bevolking als het erom gaat dat hij màg opkomen bij de verkiezingen. Dit is vrij merkwaardig, en betekent dat veel Fransen de bekende uitspraak van Voltaire in hun achterhoofd geknoopt hebben toen hij stelde dat hij zijn vijanden zou blijven bestrijden tot in zijn graf, maar wel vond dat ze het recht moesten hebben om voor hun opinie op te komen. Ander opmerkelijk feit: in de media wordt Le Pen helemaal niet doodgezwegen. In Libération, de spreekbuis van la gauche caviar in Frankrijk, komt hij evenveel aan bod als andere kandidaten en in een hoofdartikel werd er zelfs stelling genomen tegen het feit dat er achter de schermen gekonkelfoesd werd om ervoor te zorgen dat hij niet aan zijn 500 handtekeningen van burgemeesters en verkozenen zou komen (op zich zou dit geen probleem mogen zijn, want omdat er in Frankrijk geen gemeentefusies geweest zijn, zijn daar duizenden burgemeesters). In datzelfde Libération verschijnen wel de meest gekruide cartoons tégen Le Pen, maar de man krijgt evenveel ruimte om zijn verhaal te doen als de andere kandidaten. Uit onderzoek blijkt trouwens dat het Front National van Le Pen en Lutte Ouvrière, de trotskistische partij van de populaire Arlette Laguiller, ongeveer dezelfde kiezersbasis heeft. Een studie heeft ook uitgemaakt dat er nogal wat verloop is van kiezers tussen Le Pen en Arlette. Christophe Guilly, een bekende Franse aardrijkskundige, heeft daarover een studie gemaakt en maakt gewag van een groeiende homogeneïsering van het electoraat van Le Pen en Arlette. Het ideologisch discours is niet hetzelfde, maar de sociologische achterban wel. Maar ook de thema's zijn quasi dezelfde: werkloosheid, onveiligheid, immigratie. Opmerkelijk is trouwens dat 'Lutte Ouvrière' nooit een prioriteit gemaakt heeft van de strijd tegen extreem-rechts (en ook niet voor het feminisme), maar wel haar pijlen schiet op het neo-liberale beleid van de regering Jospin en zijn 'officiële' communistische sattellieten van Hue, die nu wellicht het electorale gelag betalen voor de 'linkse' sparadrap op het rechtse been. Want terwijl Hue beweert dat links 'nuttig' kan stemmen door voor de PCF te kiezen, vertelt Arlette zoals steeds dat het geen zin heeft dat een zich links noemende partij meedoet aan de privatisering van allerlei instellingen als daar zijn het openbaar vervoer, de post enz. En zo komt het dat hun beider electoraat hetzelfde is: de sociale woningbuurten in de randstad, de industriële regio's, migrantenbuurten waar er een onveiligheidsgevoel heerst (voor zover het enkel een 'gevoel' is), gebieden met economische en/of demografische problemen. En, o ja, er is nog iets wat ze gemeen hebben: zowel Le Pen als Arlette balen van Europa. Maar ook een Chevènement zit op die golflengte, en naarmate de verkiezingen naderden bleken ook Jospin en Chirac niet immuun voor dit discours. Maar een cordon sanitaire? Vergeet het maar. Een pater Leman is in het republikeinse Frankrijk ondenkbaar of zou minstens drie keer zoveel lijfwachten moeten inhuren als Le Pen en Arlette samen.

Antwerpen

De enquête van Gazet van Antwerpen die uitwees dat twee Antwerpenaars op drie het cordon sanitaire beu zijn heeft ook menig politiek correct Vlaming een rilling door het lijf bezorgd. Vooral omdat zelfs bij groenen en socialisten vier op de tien kiezers vinden dat dit cordon achterhaald is. Opmerkelijk is ook dat een meerderheid van de ondervraagden het Vlaams Blok helemaal geen alternatief vinden. Wat bewijst dat het nog niet zo erg gesteld is met de inwoners van de metropool. Maar de enquête heeft pijn gedaan in de partijcenakels van SP.A en bij de Groene Khmer, zoals kringen rond pater Versteylen de Antwerpse Agalev-coryfeeën plegen te bejegenen. Komt daar nog bij dat Ward Beysen zijn ongenoegen over de paars-groene lijn van de open volkspartij niet meer binnenskamers kan houden en zich daarbij laat bijstaan door ex-trotskist Wim Schamp, die toch al een aantal succesvolle campagnes van BV's in goeie banen geleid heeft ('Annemie Brusselt', 'Frankie goes to Brussels',...). De klassieke hysterische uitvallen van Yves Desmet in de liberale krant De Morgen liegen er niet om: "Een meerderheid heeft daarom nog geen gelijk". Natuurlijk niet. Dat Philip Dewinter "meer straatvechters- dan bestuurskwaliteiten" heeft, dat zou wel eens kunnen, maar de bestuurskwaliteiten van de huidige Antwerpse monstercoalitie zijn niet meteen een voorbeeld voor de volgende generaties. Ook een aantal misschien wat ongelukkige uitspraken van VLD-fractieleidster Jeanine Leduc (geen familie van Mireille Leduc) in de Senaat en op de beeldbuis hebben Desmets haren ten berge doen rijzen. "Ze is hooguit geschikt als gerante voor een diepbruin café waar na de zoveelste pint alle wereldleed in de schoenen van de vreemdelingen geschoven wordt", aldus de mediageile hoofdredacteur van een krant van de liberale Van Thillogroep. Mevrouw Leduc had zich uitgesproken voor verplichte inburgering en gewezen op de noodzaak van een goede kennis van de Nederlandse taal als middel tot integratie - dingen die in de lente van 2002 in Nederland perfect bespreekbaar zijn en aangemoedigd worden, ook ter linkerzijde - maar een aantal minder delicate passages uit haar betoog zullen haar wel tot het einde van haar leven blijven achtervolgen. Ik ken mevrouw Leduc niet, maar het lijkt me niet zo nuttig om nu ook nog eens een 'cordon sanitaire' rond deze senator te gaan leggen. En ik weet niet of Yves Desmet iets van de geschiedenis van Antwerpen kent, maar een 'historische' burgemeester van deze Scheldestad van onverdacht socialistischen huize (Lode Craeybeckx) heeft ooit straffere taal verkondigd aan wie het wou horen, ... toen het nog mocht.

En nu?

De regering wil nu de burgemeesters rechtstreeks laten verkiezen. Daarmee zit de mogelijkheid erin dat Antwerpen in de figuur van Philip Dewinter een Vlaams Blok-burgemeester krijgt. Na de val van Antwerpen in de zestiende eeuw konden de intellectuelen nog naar Nederland vluchten, maar als Fortuyn daar het goede weer uitmaakt zal het levenslied Vluchten kan niet meer bittere realiteit worden. Alle gekheid op een stokje: die rechtstreekse verkiezing van een burgemeester is niet meteen de beste remedie tegen plat populisme en allerlei avonturen. Dit soort zogenaamde 'directe democratie', uitgevonden door links-liberale politici die straf zijn in het bedenken van politieke fopspenen en hierbij uiteraard con brio gesteund worden door onze politiek-correcte pers, is al even absurd als het op-stervens-na-dode cordon sanitaire. Laat ons even wel wezen: niemand wil politiek avonturisme, maar de paarse vaudeville heeft nu lang genoeg geduurd. Het 'Antwerpse model' is niet exporteerbaar naar Rotterdam en ook niet naar elders. Het is gewoon te gek. Wij pleiten net zo min voor het cordon sanitaire als voor een 'hek van de dam'-politiek, maar laten we toch ernstig wezen. Fortuyn wordt de grootste partij in Rotterdam maar heeft als een Mexicaanse generaal zonder troepen geen volk achter zich om een en ander in te vullen. Zo is het ook met het Vlaams Blok. En dat weten ze zelf heel goed, al zeggen ze het enkel off the record. Als zij ooit bij een bestuursmeerderheid betrokken worden - iets waarvoor ik niet eens pleit, maar maak er vooral geen martelaars van, want die hoeven niets te bewijzen -, dan zal dat geen schokgolf veroorzaken. Binnen de VLD zit het vol politici die al 'zondigen in gedachten' maar naar buitenuit een hypocriet spelletje spelen.

En trouwens, hoe je het ook draait of keert, de stelling dat je vanuit de oppositie vaak meer invloed hebt op de politiek werd de afgelopen jaren afdoend bewezen. Het Vlaams Blok heeft - althans in een recent verleden - een grotere stempel gedrukt op het politieke reilen en zeilen in Vlaanderen dan zeg maar Spirit met zijn zeventien mandatarissen in de solden.

Daarom ook een voorzichtige waarschuwing aan de N-VA: probeer niet met allerlei advocatentruukjes het Vlaams Blok te alten verbieden door een of andere supranationale instantie, zeker niet als het een 'Europese' is. Dat is een uiterst gevaarlijke piste. En Danny Pieters hoeft nu echt niet de malloot uit te hangen door te verklaren dat op die manier ook de maoïstische Partij van de Arbeid van België op die basis zou kunnen buiten de wet gesteld worden. Gezien hun politieke draagvlak staan zij niet meteen klaar om de macht over te nemen, en trouwens, wie zou nu Krisje Merckx buiten de wet willen stellen? Hij is een stuk van ons Vlaams politiek meubilair, en laten we het daar bij houden.