Nummer 77


Actueel | mei 2002


De NMBS-vaudeville is nog niet afgelopen (Frans Maes)<< Nummer 77

In de NMBS-vaudeville (als Vlaming schrijven we beter drama) is het laatste woord nog niet gevallen. In de komende dagen zal blijken of er na het ontslag van Heinzmann spoedig een nieuwe voorzitter van de raad van bestuur gevonden kan worden. Er zijn weinig elementen voorhanden om dat laatste te geloven, mede door het feit dat de SP.a nu is komen aandraven met de eis tot een voorafgaande studie van de noden van de reiziger (een soort minimumdienstverlening die de reiziger gewaarborgd zou moeten worden). Anderzijds is er het aanbod van de op een zijspoor (de pakjesdienst ABX) gezette voormalige spoorbaas Etienne Schouppe om tijdelijk zijn oude functie weer op te nemen teneinde de dagelijkse werking van de NMBS nog mogelijk te maken. Vooralsnog blijft het in dat verband bij de politieke voogdij, minister Isabelle Durant op kop, oorverdovend stil.

In elk geval is het zo dat het lopende NMBS-dossier de burger er nog maar eens van heeft overtuigd dat er met paars-groen niets in huis komt van de langverwachte Nieuwe Politieke Cultuur. Het is ongezien dat een eerste minister een over de ontslagbrief van Heinzmann manifest liegende minister Durant de hand boven het hoofd blijft houden. Hij doet dat niet alleen om het hachje van zijn regering te redden maar vooral om zijn (Waalse) zetbazen niet tegen de haren in te strijken. Want op de keper beschouwd is vooral dit laatste belangrijk. De NMBS is een Waalse burcht, een PS-burcht en dus moet een Vlaamse manager vleugellam gemaakt worden door de "tweede handtekening" voor elke belangrijke beslissing. Daarbij wordt het principe gehanteerd "Wij eerst". Of het nu gaat om het redden van veroordeelde werkhuizen of om lijnen die afgeschaft of heropend moeten worden, altijd vallen de beslissingen uit ten voordele van Wallonië. En als Vlaanderen dan al eens poogt voor zijn economie levensnoodzakelijke spoorinfrastructuur te verkrijgen (Zeebrugge en Antwerpen) en daarbij zelfs voorstelt een aantal werken te prefinancieren, als zelfs binnen de NMBS daarover een vergelijk bereikt wordt, dan nog is daar Di Rupo om te zeggen dat dit niet kan. Die tweede handtekening komt uit de pen van PS-man Bourlard die de Waalse en PS-macht bij de spoorwegen moet bestendigen en zeker met alle macht voorkomen dat een regionalisering van de NMBS waarvoor in Vlaanderen al stemmen opgingen, ooit ter sprake komt.

Dat Heinzmann onder dergelijke voorwaarden er na twee dagen de brui aan gaf is helemaal niet verwonderlijk. Temeer daar in die korte tijd al een paar lijken uit de kast gevallen zouden zijn. Zo had Heinzmann het niet alleen over het verzwijgen van de tweede handtekening die zijn functie totaal uitholde, maar ook over onjuiste cijfers en zelfs over een vervalste boekhouding. Neem daarbij de bedreigingen of intimidaties vanwege o.m. de vakbonden en dan wordt het overduidelijk waarom de huidige Luxair-baas bedankte voor een nieuwe functie bij de NMBS.

Over een en ander had men meer duidelijkheid verwacht naar aanleiding van een hoorzitting over de NMBS in de commissie infrastructuur van de Kamer o.l.v. Blokker Francis Van den Eynde. Isabelle Durant raakte in de knoop met haar beweringen over de ontslagbrief: eerst was haar geen "eerste" ontslagbrief bekend maar later zei zij dat op het kabinet een tweede ontslagbrief was opgesteld die "juridisch" correcter was. Nog later zei zij dan weer dat Heinzmann haar in Luxemburg een omslag had overhandigd met zijn ontslagbrief maar dat zij die ongeopend in haar "sacoche" had gestopt. De luchtvaartmanager bleef bij zijn ontslag (zo dat er al een was vermits zelfs geen duidelijk aanwervingscontract voorhanden was) ondanks aandringen van premier Verhofstadt zelf. .

Wat de vakbonden en de bedreigingen betreft kwam er evenmin duidelijkheid. Feit is dat de leider van de Waalse socialistische spoorbond José Damilot, tot voor kort de onderkoning van de NMBS, op de hoorzitting aanwezig was en driftig nota zat te nemen. Hij ontkende niet alleen in alle toonaarden ooit bedreigingen te hebben geuit tijdens het enige (telefonisch) contact dat hij ooit met Heinzmann had maar dreigde zelfs met een proces tegen de Antwerpenaar. Nu is het wel zo dat Damilot en de andere vakbonders het gebruik van gespierde taal niet schuwen. Dat mag met name blijken uit de hardnekkigheid waarmee zij de collectieve arbeidsovereenkomst voor de 42.000 personeelsleden verdedigden. Die werd Heinzmann in de nek gesplitst door... Etienne Schouppe, enkele dagen voor hij het NMBS-roer uit handen moest geven.

Tegenover Heinzmann, die wellicht ooit al wel gehoord had van het bestaan van vakbonden in Luxemburg, werd al meteen met acties van het personeel gedreigd. Van ACV-zijde moest men op enige reactie van formaat wachten tot de viering van Rerum Novarum waar algemeen voorzitter Luc Cortebeeck de voorzitter van de eigen spoorbond Michel Bovy een zetje gaf met de bewering dat "op zijn minst hier excuses voor de hand liggen". De voorzitter van de liberale bond VSOA, Roland Vermeulen, verhief tot nog toe zijn stem niet. Zijn bond werd bij de NMBS recentelijk door de regering als representatief erkend. Dat houdt in dat ook het VSOA bij het spoor als valabele "gesprekspartner" wordt erkend en toegelaten. Jammer genoeg houdt dat geen vertegenwoordiging in de raad van beheer in (inclusief een auto) zoals vroeger het geval was, maar in het soort toezichtsorgaan dat ondertussen door de regering in het leven werd geroepen.