Nummer 86


Baskenland: Dagboek | april 2003


Na Euskaldunon Egunkari, Egunero? (Karel Sterckx)<< Nummer 86

Onze medewerker Karel Sterckx was in Baskenland toen de Baskische krant 'Egunkaria' er verboden werd (zie het vorige nummer van Meervoud). Via zijn dagboek brengt hij verslag uit over de gebeurtenissen. De dagelijkse acties in heel Baskenland vermeldt hij niet, omdat er dagelijks meer dan dertig solidariteitsacties plaatsvonden in de beschreven periode.

Donderdag, 20 februari 2003

We zijn met onze groep van de Euskaltegi (school waar Baskische les gegeven wordt) op excursie naar Gabiria gegaan, waar we een artisanale abarka gaan maken. Dat is een traditionele schoen uit leer die bij sommige gelegenheden gedragen wordt.

Onderweg naar Gabiria vertelt onze leerkracht over de inval in de hoofdzetel van Euskaldunon Egunkaria in Andoain. En dat er tien mensen gearresteerd zijn, waaronder toch een aantal belangrijke personen. Namen had hij niet.

Later zien we op televisie beelden vanuit Andoain: de werknemers staan voor het gebouw met ieder een exemplaar van het laatste nummer in de hand. Verrast en gechoqueerd moeten ze toezien hoe de Guardia Civil gans de boel sluit en een hele boel computers meeneemt. Egunkaria is lamgelegd.

Vrijdag, 21 februari 2003

In de kiosk ligt geen Egunkaria meer. In de plaats daarvan ligt er wel Egunero, 'Dagelijks' in het Nederlands. Zwart-wit, amper 16 bladzijden "dik". Op de voorpagina staat in grote letters itxia, baina ez isildua. We zouden dat kunnen vertalen naar Gesloten maar niet het zwijgen opgelegd.

In de krant staan de namen van de tien gearresteerden, plus een korte biografie.

Ook de eerste reacties op het gebeuren staan erin. Naast de voorspelbare reacties van PNV, EA, Batasuna en allerhande Baskische basisbewegingen zijn er twee zeer opmerkelijke bij van Angel Acebes (PP) en van Ramon Jauregi (PS van Euskadi). Volgens Acebes is de operatie uitgevoerd ter verdediging van de Baskische cultuur en taal. Jauregi, daarentegen, reageert bijzonder verrast, want volgens hem verbindt niemand Egunkaria met terrorisme.

Met de sluiting van de krant is ook de webstek van Egunkaria geblokkeerd, alsook de provider ervan, Plazaguna. En dat heeft als gevolg dat tienduizenden e-postadressen niet meer beschikbaar zijn. Plazaguna verzorgde de gratis euskalerria.org-adressen. Ook mijn adres dat ik daar heb, kan ik niet meer raadplegen. Het andere dat niet van Plazaguna is en dat ik meestal gebruik nog wel. Zodoende treft de sluiting niet louter en alleen Egunkaria als dusdanig, maar in feite een hele wereld errond.

In de krant staat een oproep om op zaterdag 22 februari te betogen in Donostia.

Zaterdag, 22 februari 2003

De bankrekeningen van Egunkaria zijn nu ook geblokkeerd. Met als gevolg dat ook de oude Martin Ugalde, naar wie het cultuurpark in Andoain genoemd is, niet meer aan zijn geld kan.

Vandaag is er de manifa in Donostia, om 17.00 uur. Veel bekende koppen van PNV, EA, Batasuna en Aralar (Patxi Zabaleta). De vakbonden zijn er, de taalbeweging, veel betogers van andere media (de Baskische televisie ETB, Gara...). Maar vooral veel gewone mensen. Lezers en sympathisanten. De eerste twintig minuten schuift de betoging nog geen honderd meter op.

Het is onmogelijk het aantal betogers te tellen. De mensen zijn overal, lopen overal door en tussen. Staan op balkons, lopen door andere straten. Het is een overzichtelijke warboel. Een rivier met verschillende vertakkingen waardoor je na verloop van tijd niet meer ziet waar er nu eigenlijk overal water stroomt. Het is de grootste manifa die ooit in Donostia plaatsgevonden heeft.

Terwijl de toespraken al lang beëindigd zijn op de Boulevard, blijven de massa's toestromen.

Zondag, 23 februari 2003

Egunero titelt: een wereld voor Egunkaria. Met een grote foto van de betoging. De krant is natuurlijk volledig aan de betoging gewijd, met reacties van politici, zangers, artiesten, schrijvers, sportlui en van andere mensen.

Voor een keer stonden Arnaldo Otegi (Batasuna) en Koldo Gorostiaga (Sozialista Abertzaleak), Joseba Egibar (PNV) en Patxi Zabaleta (Aralar) met de neus in dezelfde richting. De grote afwezige was de Baskische president Ibarretxe. Die vraag werd hem dan ook gesteld: Ibarretxe, waar ben je?

Maandag, 24 februari 2003

Vandaag verschijnen de eerste gearresteerden na vijf dagen inkomunikatuta voor de rechter. Vijf dagen hebben ze niemand mogen spreken en zien, behalve dan de politie. Werknemers van Egunkaria en familieleden van de gearresteerden zijn per bus naar Madrid afgereisd.

Dinsdag, 25 februari 2003

De werknemers zijn terug in Baskenland. In Madrid zijn ze enorm onbeschoft behandeld geweest, zo vertelt Xabier Lekuona in Egunero.

Een van de gearresteerden, Pello Zubiria, ligt in het hospitaal. De man lijdt een chronische ziekte en kan weinig spanning aan, en kan geen lange afstanden stappen. In kritieke toestand hebben ze hem naar het Marañon-ziekenhuis gebracht. Hij blijft wel inkomunikatuta, zijn echtgenote en familie mogen hem dus niet zien. Bovendien geeft niemand verdere, gedetailleerde informatie over de toestand van Zubiria. Sommigen vrezen daarom voor zijn leven.

Vrijdag, 28 februari 2003

Vier van de gearresteerden zijn opnieuw op vrije voeten: Martxelo Otamendi, Inma Gomila, Luis Goya en Fermin Lazkano.

Otamendi verklaart gefolterd te zijn geweest: slagen, de plastiek zak, beledigingen. Hij verwoordde het zo: ze hebben ons als ratten behandeld. Fermin Lazkano vertelde dat ze in Madrid niet kunnen begrijpen hoe het mogelijk is dat er vanuit het (Baskische) volk zoveel geld naar Egunkaria gaat. En dus moet er wel iemand zijn die daar voor zorgt.

De vier hebben natuurlijk een verwelkomingsakte gekregen. Otamendi is bijzonder scherp in zijn toespraakje dat hij eindigt met de woorden: we zullen het huis van onze vader en van onze moeder verdedigen.

Daarnaast hebben een honderdtal professoren, auteurs, sportlui... een vergadering belegd om Egunkaria te ondersteunen. Onder hen bekende namen als Txillardegi, Bernardo Atxaga, de jonge en veelbelovende schrijver Unai Elorriaga, Jabier Muguruza.

En, gisteren zijn medewerkers van Egunkaria voor het eerst met vertegenwoordigers van de Baskische regering in gesprek kunnen gaan.

Zaterdag, 1 maart 2003

Een groep van 300 advocaten van de balie van de Baskische provincie Bizkaia trekt de beslissing van rechter Del Olmo om Egunkaria te sluiten, in twijfel.

Zondag, 2 maart 2003

150 journalisten hebben hun solidariteit met Egunkaria uitgesproken. Onder hen de kranten Gara en El Mundo. De radio's Radio Euskadi en France Bleue-Pays Basque. Euskal Telebista. En verschillende tijdschriften.

Dinsdag, 4 maart 2003

Egunero heeft de traditie van Egunkaria om niet op maandag te verschijnen, overgenomen. Maar vandaag telt de krant wel 20 bladzijden. De voorpagina, acht over Egunkaria, 2 bladzijden binnenlands nieuws, 2 buitenlands nieuws, een pagina sport, 2 over cultuur, 2 pagina's televisie, een cartoon. En veel advertenties, dat brengt wat geld op om door te gaan.

We zijn vandaag vier maart, en op het moment dat ik dit verstuur weet ik niet in welke richting de zaak zal evolueren. Terwijl u dit leest, zijn we ongetwijfeld al een maand verder. Daarom komt ook hierop een vervolg.